Rozprawy doktorskie 2018- / dostęp ograniczony

Permanent URI for this collection

Prace doktorskie zamieszczone w tej kolekcji są dostępne wyłącznie w Archiwum Uniwersyteckim KUL, pod warunkiem, że autor udzielił KUL licencji na udostępnienie swojej rozprawy w siedzibie Archiwum. Zasady udostępniania określa: Regulamin udostępniania zasobu Archiwum Uniwersyteckiego KUL

Browse

Recent Submissions

Now showing 1 - 5 of 272
  • Item
    Berta Zuckerkandl o sztuce polskiej. Przekład i opracowanie wybranych tekstów
    (2024-05-10) Świdnicka, Katarzyna
    Niniejsza dysertacja składa się z pięciu głównych części. We wstępie opisano postać Berty i wskazano lukę badawczą. W rozdziale pierwszym autorka skoncentrowała się na opisaniu celu dysertacji, metodyki badań, struktury pracy i wyborze tekstów, stanowiących trzon przekładu z języka niemieckiego na język polski. W rozdziale drugim został opisany stan badań w literaturze austriackiej i polskiej, oraz wskazano na występujące braki. Rozdział trzeci stanowi próbę rekonstrukcji biografii Berty Zuckerkandl i przedstawienia jej roli jako krytyczki sztuki na podstawie napisanych przez krytyczkę felietonów. Następnie zostało przedstawiono tło kulturowe, w oparciu o które powstawały felietony Zuckerkandl. Opisane zostały takie koncepcje estetyczne epoki jak Gesamtkunstwerk, Einfühlung czy japonizm. W ostatnim, najobszerniejszym rozdziale zawarto przekłady wybranych tekstów Berty Zuckerkandl z języka niemieckiego na język polski, opatrzone aparatem krytycznym, czyli wszelkimi potrzebnymi objaśnieniami, w tym biogramami artystów, celem przybliżenia ich czytelnikowi. Każdy przekład został wzbogacony o indeks dzieł artystów omawianych w tekstach. Zestawienie dzieł niezidentyfikowanych, co do których autorka nie znalazła bliższych informacji, czy ich reprodukcji znajduje się w aneksie. This dissertation consists of five main parts. The introduction describes the character of Berta and indicates a research gap. In the first chapter, the author focused on describing the purpose of the dissertation, research methodology, structure of the work and the selection of texts constituting the core of the translation from German into Polish. The second chapter describes the state of research in the Austrian and Polish literature and indicates the existing gaps. The third chapter is an attempt to reconstruct Berta Zuckerkandlʼs biography and present her role as an art critic based on columns written by the critic. Then, the cultural background on which Zuckerkandlʼs columns were created was presented. Such aesthetic concepts of the era as Gesamtkunstwerk, Einfühlung, and Japonism were described. The last, most extensive chapter contains translations of selected texts by Berta Zuckerkandl from German into Polish, provided with a critical apparatus, i.e. all necessary explanations, including biographies of the artists, in order to make them more familiar to the reader. Each translation has been enriched with an index of works by artists discussed in the texts. A list of unidentified works for which the author has not found further information or their reproductions can be found in the annex.
  • Item
    Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organu władzy publicznej
    (2024-03-18) Gulińska, Emilia
    Przedmiotem rozważań dysertacji jest zasada pogłębiania zaufania obywateli do organu władzy publicznej w świetle obowiązujących w Polsce regulacji prawnych. Zaufanie obywateli do organu władzy publicznej oparte jest na oczekiwaniu podjęcia przez organ administracji publicznej konkretnych działań przewidzianych prawem. Niepodjęcie tego działania skutkuje naruszeniem zaufania obywateli i wiąże się z odpowiedzialnością danego organu za niewłaściwe zachowanie. Dotychczasowe opracowania naukowe skupiają się w głównej mierze na problematyce zasady pogłębiania zaufania na gruncie prawa procesowego. Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organu władzy publicznej stanowi bardziej złożoną materię i nie należy postrzegać jej jedynie przez pryzmat postępowania administracyjnego, ale także poprzez uczestnictwo jednostek w życiu publicznym. W doktrynie brakuje zatem opracowania naukowego obejmującego znaczenie ustrojowe zasady pogłębiania zaufania obywateli do organu władzy publicznej. Celem pracy jest analiza przepisów prawnych, zasad ustroju politycznego państwa oraz systemu aksjologicznego, które wpływają na zdefiniowanie pojęcia zaufania na gruncie nauk prawnych. Zaufanie przejawia się na gruncie instytucji demokratycznego państwa prawnego, idei społeczeństwa obywatelskiego oraz praktycznych przejawów działania organów władzy publicznej. Struktura pracy składa się ze wstępu, pięciu rozdziałów oraz zakończenia. Pierwszy rozdział koncentruje się na zaufaniu jako kategorii prawnej. Dotyczy on przede wszystkim próby zdefiniowania pojęcia zaufania w naukach prawnych i naukach o polityce i administracji. Ponadto omówione zostaną teorie zaufania, a mianowicie zaufanie aksjologiczne, zaufanie publiczne oraz zaufanie społeczne. Analizie poddane zostaną również czynniki kształtujące zaufanie publiczne w systemie prawnym, czyli dobro wspólne a dobro jednostki, odpowiedzialność za sprawy publiczne oraz kontrola społeczna. Rozdział drugi przedstawia aksjologiczne i ustrojowe podstawy funkcjonowania organów władzy publicznej. Zostanie omówione pojęcie organu władzy publicznej oraz wskazane zostaną konstytucyjne podstawy zasady pogłębiania zaufania. Omówione zostaną zasady: demokratycznego państwa prawa, praworządności, legalizmu, ochrony praw słusznie nabytych, równości wobec prawa oraz pewności prawa. Trzecia część pracy dotyczy zaufania jako podstawy społeczeństwa obywatelskiego. W tej części pracy przedstawione zostanie społeczeństwo obywatelskie jako uczestnictwo w życiu publicznym. Omówiona zostanie personalistyczna koncepcja władzy publicznej, jak również pojęcie i istota partycypacji społecznej. Czwarty rozdział ma charakter praktyczny i dotyczy realizacji wymiaru uczestnictwa w instytucjach prawa administracyjnego. Autorka poddaje analizie następujące instytucje: publiczne prawa podmiotowe, przyrzeczenie administracyjne, dostęp do informacji publicznej oraz o osobach sprawujących funkcję publiczną, konsultacje społeczne, inicjatywa uchwałodawcza, budżet obywatelski oraz inicjatywa lokalna. Ostatni rozdział poświęcony został ochronie pogłębiania zasady zaufania w prawie polskim. W pierwszej kolejności podejmowane są rozważania dotyczące pogłębiania zaufania w działalności organów administracyjnych, w następujących obszarach: w gospodarce nieruchomościami, w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak również w prawie ochrony środowiska. W rozdziale tym przedstawiona zostanie także ochrona prawna jednostki przed bezprawnym działaniem organów władzy publicznej poprzez omówienie skargi na uchwały i zarządzania w sprawach z zakresu administracji publicznej oraz skargi na milczenie organu. The subject of the dissertation is the principle of deepening citizens’ trust in the public authority in light of the legal regulations in force in Poland. Citizens’ trust in the public authority is based on the expectation that a public administration authority will take specific actions as prescribed by law. Failure to do so results in an impairment of citizens’ trust and holds the authority in question liable for misconduct. To-date academic studies have mainly focused on the problem of the principle of deepening trust on the grounds of procedural law. The principle of deepening citizens’ trust in the public authority is a more complex matter and should not only be viewed through the prism of administrative proceedings, but also the participation of individuals in public life. As such, legal writings lack a publication which would cover the constitutional significance of the principle of deepening citizens’ trust in the public authority. The purpose of this dissertation is to analyse the legal regulations, the principles of the political system of the state and the axiological system that affect the definition of the concept of trust in the legal sciences. Trust manifests itself in the institutions of a democratic state of law, the idea of civil society, and the practical manifestations of public authorities. The dissertation consists of an introduction, five chapters and a conclusion. The first chapter focuses on trust as a legal category. It deals primarily with an attempt to define the concept of trust in legal sciences and political and administrative sciences. In addition, theories of trust will be discussed, namely axiological trust, public trust and social trust. The analysis will also encompass the factors shaping public trust in the legal system, namely the common good versus the good of the individual, public accountability and public control. The second chapter presents the axiological and systemic basis for the functioning of public authorities. The concept of public authority will be discussed and the constitutional basis of the principle of deepening trust will be pointed out. The principles of the democratic state of law, the rule of law, legalism, protection of legitimately acquired rights, equality before the law and legal certainty will be discussed. The third part of the dissertation deals with trust as the basis of civil society. This part of the dissertation will present civil society as participation in public life. The personalist concept of public authority will be discussed, as well as the concept and essence of public participation. The fourth chapter is practical and deals with the implementation of participation in administrative law institutions. The author analyses the following institutions: public rights, administrative pledge, access to public information and information about persons holding public office, public consultation, legislative initiative, citizen budget and local initiative. The last chapter is devoted to protecting the deepening of the principle of trust in Polish law. Considerations on deepening trust in the activities of administration authorities in the following areas: real estate management, planning and spatial development, as well as environmental law, are addressed first. The chapter will also outline the legal protection of the individual against unlawful action by public authorities through a discussion of appeals against resolutions and orders in public administration matters and complaints against the authority’s inaction.
  • Item
    Armia grecka w latach 431-197 p.n.e. na podstawie starożytnych traktatów dotyczących wojskowości. Studium literaturoznawcze
    (2024-03-21) Turowski, Artur
    Moja rozprawa doktorska Armia grecka w latach 431–197 p.n.e. na podstawie starożytnych traktatów dotyczących wojskowości. Studium literaturoznawcze jest pierwszym w dotychczasowej literaturze przedmiotu całościowym opracowaniem tekstów źródłowych o armii greckiej okresów klasycznego i hellenistycznego. Przez teksty źródłowe rozumie się, w niniejszym studium, historie Grecji i podręczniki do wojskowości. Wybrano z nich wiele informacji na temat piechoty, kawalerii i oblężenia. Wybrane teksty analizowano metodą filologiczno-historyczną. Sformułowano następujące wnioski: (1) greckie podręczniki do wojskowości wywodzą się z historiografii greckiej V wieku p.n.e.; (2) pierwszymi zachowanymi podręcznikami do wojskowości greckiej są O sztuce jeździeckiej oraz O dowódcy jazdy Ksenofonta (369 p.n.e.); (3) historiografia i podręczniki do wojskowości są ze sobą ściśle powiązane, ponieważ transmisja i retransmisja tekstu występują z dużą częstotliwością. Ponadto ustalono cechy formalne podręcznika do wojskowości jako gatunku literackiego i szczegółowo zrekonstruowano strukturę jednostek, organizację armii oraz logistykę. Analizę przeprowadzono na podstawie 10 antycznych traktatów o wojskowości, które przetłumaczono z języka starogreckiego na język polski i zamieszczono w apendyksie do niniejszej dysertacji. Siedem z tych przekładów jest pierwszym autorskim tłumaczeniem na język polski. My doctoral thesis Greek Army in 431–197 BC Based on Ancient Military Treatises. Literature Study is the first scholarly description in the current literature on the overall study of source texts about the Greek army of classical and Hellenistic periods. The source texts are, in this study, histories of Greece and military handbooks. From them many pieces of information on infantry, cavalry, and siege have been selected. The select texts have been analyzed by philological and historical methods. There were made the following conclusions: (1) Greek military handbooks derive from the Greek historiography of the 5th century BC; (2) the only extant handbooks of Greek military are On the Art of Horsemanship and a On the Cavalry Commander by Xenophon (369 BC); (3) historiography and military handbooks have been interrelated because transmission and retransmission of the text occur with high frequency. In addition, some formal features of the military handbook as a literary genre were detected, besides the structure of units, organization of army and logistics were reconstructed in detail. The base of my analysis were 10 ancient military treatises, which I translated from ancient Greek into Polish and placed in the appendix of this dissertation. Seven of them are author’s first translations into Polish.
  • Item
    Człowiek, bardziej człowiek… kobieta. Płeć i kobiecość w pisarstwie Leo Lipskiego
    (2024-03-09) Jędrzejewska, Iwona
    Tematem rozprawy jest problematyka kobiecości i płci w prozie Leo Lipskiego. Głównym celem pracy jest weryfikacja prawdziwości dwóch głównych tez; obecności w tekstach autora "Piotrusia" obrazu kobiecości, który może być odczytywany w kontekście archetypicznego wizerunku Magna Mater (Wielkiej Bogini) oraz istnienia dającej się wywieść z utworów pisarza unikalnej koncepcji odnowy świata przez literaturę. Rozprawa ma dwudzielną formę. Część I zatytułowana "Wieczna kobiecość" została poświęcona pierwszemu z zagadnień, natomiast część II "Świat(a) od-nowa" traktuje o drugim z poruszanych problematów. Obie części, mimo iż różniące się zakresem podejmowanych w nich zagadnień i poruszające różne aspekty pisarstwa Lipskiego, łączy tematyka kobiecości; czy to uobecniająca się w próbach uchwycenia jej unikalnego charakteru poprzez analizy żeńskich bohaterek utworów Lipskiego oraz zestawienia ich z bohaterami męskimi, czy też ujmowana paradoksalnie, w kontekście jej braku. Praca została zakończona próbą usytuowania prozy Leo Lipskiego na tle nowoczesnego dyskursu feministycznego. Do tekstu dysertacji dołączono suplement "Somatobiografia Leo Lipskiego, czyli historia ciała utrwalonego w tekście". Stanowi on kontynuację oraz rozszerzenie niektórych wątków poruszanych w treści wywodu podstawowego. The subject of the dissertation is the issue of femininity and gender in the prose of Leo Lipski. The main objective of the work is to verify the truthfulness of two main theses: the presence in the author's texts of "Piotrus" of an image of femininity, which can be read in the context of the archetypal image of Magna Mater (Great Goddess) and the existence of a unique concept of world renewal through literature, derived from the writer's works. The dissertation is divided into two parts. Part I, titled "Eternal femininity", is dedicated to the first issue, while Part II, "World(s) anew", deals with the second of the discussed problems. Although both parts differ in terms of the scope of issues addressed and different aspects of Lipski's writing, they are connected by the theme of femininity. Whether it is manifested in attempts to capture its unique character through analyses of female characters in Lipski's works and juxtaposing them with male characters, or paradoxically, in the context of its absence. The work concludes with an attempt to situate Leo Lipski's prose in the context of modern feminist discourse. Included with the dissertation text is a supplement titled "Somatobiography", or the history of the body immortalized in text. It continues and expands on some of the topics discussed in the main exposition.
  • Item
    "Officium rhytmicum" o św. Pawle Pierwszym Pustelniku w przedtrydenckiej tradycji. "Ordinis Fratrum Sancti Pauli Primi Eremitae". Studium liturgiczno-muzykologiczne
    (2024-02-28) Dzhana, Olha
    Przedmiotem rozprawy jest "officium rhytmicum" o św. Pawle Pierwszym Pustelniku, które jest częścią paulińskiej liturgii. Celem badawczym pracy było ukazanie od strony liturgicznej i muzycznej oficjum rymowanego o św. Pawle Pierwszym Pustelniku z Antyfonarza z Zagrzebia MR-8 w świetle własnych zwyczajów paulinów do Soboru Trydenckiego. Muzyka kompozycji rymowanych ku czci św. Pawła Pierwszego Pustelnika jest przykładem chorału neogregoriańskiego, który wpisany w ramy dnia liturgicznego zakonników paulińskich stanowi ważną część ich dziedzictwa kulturowego, a także szczególną częścią pustelniczej tradycji zakonu, odzwierciedlonej w jego przedtrydenckich konstytucjach oraz pismach ascetycznych autorów paulińskich, które opisują zwyczaje mnichów w ramach celebracji zakonnego Officium Divinum w czasach przedtrydenckich. Rymowane teksty liturgiczne "officium rhytmicum" o św. Pawle czerpią inspirację z hagiograficznego dzieła Vita Pauli św. Hieronima, które było źródłem i początkiem wyjątkowego charyzmatu paulińskiego. Badania wykazały, że treść hieronimowa przez autora oficjum paulińskiego została ponadto ubogacona o duchową symbolikę średniowieczną odzwierciedloną w toposach literackich. Dzięki temu te liturgiczne teksty poetyckie wpisane w ramy dnia świątecznego zakonników stanowiły zarówno podstawę lectio divina mnichów, jak i stawały się „homilią hagiograficzną” dla ludu Bożego, który przychodził na nabożeństwo, aby uczcić ich Patriarchę. Teksty "officium rhytmicum" o św. Pawle Pierwszym Pustelniku połączone z muzyczną estetyką chorału neogregoriańskiego były dla mnichów nie tylko liturgicznym uwzniośleniem czci ojca i patriarchy ich zakonu, lecz także umocnieniem jego pustelniczej tożsamości, której fundamentem jest św. Paweł Pierwszy Pustelnik. The subject of this dissertation is the "officium rhytmicum" on St. Paul the First Hermit, which as part of the Paulin liturgy. The research aim of this study was to present the liturgical and musical aspects of the rhymed Office on St. Paul the First Hermit from the Zagreb Antiphonary MR-8 in the light of the Pauline Order’s customs up to the Council of Trent. The music of the rhymed compositions in honour of St. Paul the First Hermit is an example ofNeo- Gregorian chant, which, being a part of the liturgical day of the Pauline monks, is an essential part of their cultural heritage, as well as a special part of the hermit tradition of the order, reflected in its pre-Tridentine constitutions and the ascetic writings of Pauline authors, which describe the customs of the monks within the celebration of the monastic Officium Divinum in pre-Tridentine times. The rhymed liturgical texts of the officium rhytmicum about St. Paul draw inspiration from the hagiographical work Vita Pauli by St. Jerome, which was the source and origin of the unique Pauline charism. Research has shown that the Hieronymous content by the Pauline Office’s author was enriched by medieval spiritual symbolism reflected in literary topos. In this way, these liturgical poetic texts embedded in the framework of the monks’ feast day constituted the basis of the Lectio Divina of the monks. However, they became a „hagiographic homily” for the people of God who came to the service to honour their Patriarch. For the monks, the texts of the "officium rhytmicum" on St. Paul the First Hermit combined with the musical aesthetics of Neo-Gregorian chant were not only a liturgical elevation of the veneration of the father and patriarch of their order but also a reinforcement of its hermit ic identity, of which St. Paul the First Hermit is the foundation.