Vox Patrum, 2025, Vol. 96: Anthropology in the early Christian works

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12153/9086

Browse

Now showing 1 - 20 of 30

Klemens Aleksandryjski, "Kobierce" VII 16, 94, 5: „ἡ ψυχική εὐτονία” i jej znaczenie dla „ὁ τῆς ἀληθείας ἐραστής” – kilka uwag filologicznych
(Wydawnictwo KUL, 2025) Sus, Grzegorz
Artykuł analizuje enigmatyczne zdanie z VII księgi Kobierców Klemensa Aleksandryjskiego: „Myślę, że kochającemu prawdę potrzebna jest przynależna duszy eutonia.” Autor podejmuje dwie kluczowe kwestie: kim według Klemensa jest "kochający prawdę" oraz czym w tym kontekście jest "przynależna duszy eutonia" Artykuł podzielony jest na cztery części. Zastosowana metoda obejmuje analizę filologiczną oraz interpretację historyczno-porównawczą. Klemens redefiniuje zarówno pojęcie prawdy, jak i jej kochanka względem dialogów Platona: prawda nie jest już światem idei, lecz samym Chrystusem, a kochający prawdę to nie filozof, lecz chrześcijański gnostyk dążący do zjednoczenia z Bogiem poprzez poznanie, ćwiczenie i modlitwę. Eutonia oznacza stan wewnętrzny związany z wewnętrznym napięciem (tonos), który umożliwia opanowanie namiętności i wspiera drogę do gnozy. Do źródeł pierwotnych należą Kobierce Klemensa, dialogi Platona oraz fragmenty autorów stoickich i średnioplatońskich. Zamiarem autora jest wskazanie pewnych tropów i propozycji przy próbie interpretacji tytułowego zdania z dzieła Klemensa. The article analyzes an enigmatic sentence from Book Seven of the Stromata by Clement of Alexandria: “I think that the lover of truth needs a psychikē eutonia”. The Author examines two key questions: who is the “lover of truth”, and what does the term psychikē eutonia mean? The article is divided into seven sections and employs both philological analysis and historical-comparative interpretation. Clement redefines the notions of both truth and the lover of truth (in contrast with the Platonic doctrine). Truth is no longer a metaphysical idea but Christ himself; and the lover of truth is no longer the philosopher, but the Christian gnostic striving for union with God through knowledge, discipline, and prayer. Eutonia refers to a state connected with inner tension (tonos), which enables mastery over passions and supports the path toward true gnosis. The primary sources include Clement’s Stromata, Platonic dialogues, and fragments of Stoic and Middle Platonic writings. The aim of the author is to propose possible interpretative paths for the problematic sentence.
Antropologia Metodego z Olimpu
(Wydawnictwo KUL, 2025) Mejzner, Mirosław
Artykuł ma na celu zaprezentowanie kluczowych elementów antropologii Metodego z Olimpu, na które składają się: stworzenie człowieka na obraz i podobieństwo Boże jako jedność duchowo-cielesną, degradacja jego natury przez grzech nieposłuszeństwa, odkupienie w Chrystusie, rozwój duchowy i moralny chrześcijanina, szczególnie przez cnotę czystości, przejście przez bramę śmierci, zmartwychwstanie i pełnia życia w świecie zbawionych. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na egzegezę Biskupa Olimpu i jego zależność od wczesnochrześcijańskich tradycji teologicznych: małoazjatyckiej i aleksandryjskiej, które starał się twórczo, choć nie bez trudności, łączyć. Podkreślona zostanie również spójność myśli autora, a szczególnie zgodność założeń protologicznych, soteriologicznych i eschatologicznych, a także tych z dziedziny duchowości i ascetyki. The article aims to present the key elements of the anthropology of Methodius of Olympus, which include: the creation of man in the image and likeness of God as a spiritual and bodily unity; the degradation of human nature through the sin of disobedience; redemption in Christ; the spiritual and moral development of the Christian, especially through the virtue of chastity; the passage through the gate of death; the resurrection and the fullness of life in the world of the redeemed. Particular attention will be given to the exegesis of the Bishop of Olympus and his dependence on early Christian theological traditions—specifically the Asia Minor and Alexandrian traditions—which he sought to combine creatively, though not without difficulties. The coherence of the author's thought will also be emphasized, especially the consistency of his protological, soteriological, and eschatological assumptions, as well as those pertaining to spirituality and asceticism.
"Palpandi corporis et contrectandi vulneris obtulit facultatem" (Trin. III 20). La exégesis de Jn 20,24-29 en la obra de Hilario de Poitiers a la luz de la tradición precedente
(Wydawnictwo KUL, 2025) Alba López, Almudena
Los principales testimonios patrísticos presuponen que Tomás toca el cuerpo de Cristo para verificar la realidad de la resurrección a pesar de que en el texto joánico no se hace alusión a contacto alguno por parte del discípulo. Sin necesidad de alterar el relato original, Hilario de Poitiers no atribuye al apóstol una acción no atestiguada en el Cuarto Evangelio al tiempo que subraya el hecho de que el Hijo se adapta a la debilidad de la naturaleza humana con el fin de proporcionar una respuesta a los incrédulos. Así, el motivo de la duda de Tomás se convierte en una reflexión sobre el efecto transformador del milagro y la función soteriológica de la fe. The main patristic witnesses assume that Thomas touched the body of Christ in order to verify the truth of his resurrection, even though this contact by the disciple is not stated in the Johannine account. By refusing to alter the original account, Hilary of Poitiers does not attributed an action that is not documented by the Gospel to the apostle and highlights the fact that the Son adapts to the weakness of man’s intelligence, providing an answer to unbelievers using the motif of doubting Thomas to reflect on the transformative effect of miracles and the soteriological function of faith.
Antropologia w świetle wcielenia: chrześcijańska wizja natury ludzkiej w procesie formowania doktryny chrystologicznej w II-V wieku
(Wydawnictwo KUL, 2025) Kashchuk, Oleksandr
Celem artykułu jest zweryfikowanie ciągłości i kontynuacji refleksji Ojców Kościoła nad naturą ludzką w świetle osoby Wcielonego Chrystusa oraz ukazanie jej rozwoju w okresie II–V wieku. Zastosowanie podejścia panoramicznego i syntetyzującego umożliwiło identyfikację tych elementów antropologicznych, które były wspólne i konsekwentnie akcentowane, a tym samym uwypukliły zasadniczy trzon doktryny. Przedmiotem badań są antropologiczne implikacje Wcielenia, to znaczy faktu, że Bóg rzeczywiście przyjął ludzką naturę: ciało, duszę i rozum. W oparciu o świadectwa Ojców Kościoła – od Ignacego Antiocheńskiego i Ireneusza z Lyonu po definicję Soboru Chalcedońskiego – ukazano, że teologia II–V wieku konsekwentnie argumentowała na rzecz realnej i nierozdzielnej obecności zarówno pełni boskości, jak i pełni człowieczeństwa w jednej osobie Jezusa Chrystusa. Analizie poddano cztery główne tradycje teologiczne: aleksandryjską, kapadocką, antiocheńską i zachodnią (łacińską), z których każda, w odmienny sposób, broniła integralności bosko-ludzkiej tożsamości Chrystusa. W obrębie tych nurtów chrystologicznych stopniowo kształtowała się pogłębiona wizja człowieczeństwa jako natury zdolnej do zjednoczenia z Bogiem bez utraty własnej tożsamości. W artykule wykazano, że chrystologia stanowiła fundament antropologii chrześcijańskiej: określała nie tylko tożsamość Chrystusa, lecz także godność człowieka oraz jego zdolność do uczestnictwa w życiu Boga. W tym ujęciu Wcielenie jawi się jako klucz do zrozumienia tajemnicy człowieka. The aim of this article is to verify the continuity and development of the Church Fathers’ reflection on human nature in the light of the Incarnate Christ and to present its evolution during the period from the 2nd to the 5th century. Employing a panoramic and synthetic approach enabled the identification of those anthropological elements that were common and consistently emphasized, thereby highlighting the essential core of the doctrine. The study focuses on the anthropological implications of the Incarnation, that is, the fact that God truly assumed human nature: body, soul, and reason. Based on the testimonies of the Church Fathers – from Ignatius of Antioch and Irenaeus of Lyon to the definition of the Council of Chalcedon – It is demonstrated that theology in the 2nd to 5th centuries consistently argued for the real and inseparable presence of both the fullness of divinity and the fullness of humanity in the one person of Jesus Christ. The analysis addresses four main theological traditions: Alexandrian, Cappadocian, Antiochene, and Western (Latin), each of which defended the integrity of Christ’s divine-human identity in a distinct manner. Within these Christological currents, a deepened vision of humanity gradually emerged – conceived as a nature capable of union with God without losing its own identity. The article shows that Christology constituted the foundation of Christian anthropology: it defined not only the identity of Christ but also the dignity of the human person and his capacity to participate in the life of God. In this perspective, the Incarnation appears as the key to understanding the mystery of humanity.
„Nakreślmy pewien zarys cnoty…” - helleńska arete jako fundament chrześcijańskiej doskonałości w piśmie Bazylego Wielkiego "Do młodych"
(Wydawnictwo KUL, 2025) Sowa, Joanna
W piśmie „Do młodych” Bazyli Wielki zachęca adresatów, aby wykorzystali poznawaną w szkole literaturę pogańską do zdobycia cnoty, która dla chrześcijanina jest drogą do wiecznego życia. Przeprowadzona w artykule analiza utworu ma na celu odpowiedź na pytanie, jak autor rozumie tu pojęcie cnoty (arete) i w jaki sposób należy ją zdobywać. Istotą cnoty jest według Bazylego panowanie rozumu, który jest najwyższą władzą duszy, nad nierozumnymi popędami ciała. Dlatego przedstawiana w utworze koncepcja cnoty ma charakter ascetyczny (ograniczanie potrzeb ciała), etyczny (kształtowanie charakteru) i intelektualny (zdobywanie wiedzy i ćwiczenie umysłu). Podstawy cnoty najłatwiej jest zdobyć naśladując opisane w dziełach autorów starożytnych dobre wzorce, a jej rozumienie pogłębić przez zapoznanie się z pismami filozofów. Po takim przygotowaniu młody człowiek może łatwiej zrozumieć tajemnice „pism świętych”, które zapoznają go z zasadami doskonałości chrześcijańskiej. In his “Adress to the Young", Basil the Great encourages the addressees to use the pagan literature they learn at school to acquire virtue, which for Christians is the path to eternal life. The analysis of the work conducted in the article aims to answer the question of how the author understands the concept of virtue (arete) and how it should be acquired. According to Basil, the essence of virtue is the dominion of reason, which is the supreme power of the soul, over the irrational drives of the body. Therefore, the concept of virtue presented in the work is ascetic (limiting the needs of the body), ethical (shaping character) and intellectual (acquiring knowledge and training the mind) in its nature. The foundations of virtue can be most easily acquired by imitating the good patterns described in the works of ancient authors, and its understanding can be deepened by familiarizing oneself with the writings of philosophers. After such preparation, the young person can more easily understand the mysteries of the "holy scriptures," which acquaint him with the principles of Christian perfection.
Czy to jest przyjaźń czy to jest kochanie? Związki jednopłciowe a antyczna wizja przyjaźni w kontekście współczesnych dyskusji nad relacją Auzoniusz - Paulin z Noli - Sulpicjusz Sewer
(Wydawnictwo KUL, 2025) Wysocki, Marcin
W różnego rodzaju opracowaniach pojawiają się stwierdzenia wskazujące na relacje homoseksualne łączące Auzoniusza, Paulina z Noli i Sulpicjusza Sewera. Na podstawie analizy treści i formy ich zachowanych pism, poglądów antropologicznych zawartych w zachowanych dziełach oraz podejścia do kwestii homoseksualizmu w kulturze antycznego Rzymu takie twierdzenia należy zweryfikować negatywnie. Istniejące źródła nie wskazują na relacje homoseksualne pomiędzy nimi, zaś przesłanki na podstawie których wysnuwane są takie wnioski wynikają z pobieżnego i wybiórczego traktowania źródeł. Erotyczne odniesienia czy wyrazy tęsknoty istniejące w przesyłanych listach to elementy literackiej konwencji i podjętej gry literackiej, zaś istniejące głębokie relacje opisywane w tychże listach mają dotyczą zwykłych ludzkich relacji uczeń-nauczyciel i przyjaciele, przestawiane zaś w dziełach literackich są również prezentowane za pomocą retorycznych środków literackich na co nakłada się chrześcijańskie rozumienie przyjaźni i miłości. Various studies have suggested homosexual relationships between Ausonius, Paulinus of Nola and Sulpicius Severus. However, based on an analysis of the content and form of their surviving writings, the anthropological views they express, and their approach to homosexuality in ancient Roman culture, such claims should be rejected. Existing sources do not suggest such relationships, and the conclusions are based on a superficial and selective interpretation of the sources. Erotic references and expressions of longing in the letters are literary conventions and games, while the profound relationships described are believed to be ordinary human relationships between students, teachers and friends. Such relationships are depicted in literary works through rhetorical devices that are underpinned by a Christian understanding of friendship and love.
Basic Anthropological Concepts in the Macarian Corpus
(Wydawnictwo KUL, 2025) Horyacha, Mariya
The study analyzes the Macarian corpus of homilies from an anthropological perspective. As the author of these parenetic discourses relies on imagery rather than on terminology, his vocabulary is highly unsystematic. The aim of this article is to highlight the key anthropological concepts of the Macarian corpus and elucidate their meaning. The article consists of three parts: the first explores the Macarian use of anthropological terms such as body, soul, mind, and heart; the second focuses on the interrelation of these concepts, and the third considers the type of anthropology the author of the corpus developed. The analysis is based on the three main Greek collections: I (63 logoi), II (50 homilies), and III (43 discourses). It shows that the meanings of basic anthropological terms are blurred and cannot be determined by definition, but only through context. While their different aspects and nuances are revealed in their interplay, Macarian anthropology should be seen as a holistic one, in which basic anthropological terms usually imply the whole person. The study has also revealed the incomplete character of Macarian anthropology.
Kościół pierwszych wieków wobec problemu dzieci osieroconych i porzuconych
(Wydawnictwo KUL, 2025) Wygralak, Paweł
W artykule został poruszony problem opieki starożytnych chrześcijan nad dziećmi osieroconymi i porzuconymi. Na podstawie zachowanych źródeł ukazano, że odpowiedzialnym za organizację opieki nad takimi dziećmi był biskup. To przede wszystkim z jego inicjatywy, choć niekiedy także osób świeckich, zakładano sierocińce (orfanotrofia) i domy opieki nad dziećmi porzuconymi (brefatrofia). Opiekę takimi dziećmi podejmowały także rodziny chrześcijańskie. Starano się przygotować dzieci do dorosłego życia. Taka działalność chrześcijan stanowiła całkowitą nowość w świecie antycznym, w którym brakowało systemowej opieki nad dziećmi osieroconymi i porzuconymi. The article discusses the problem of care for orphaned and abandoned children by ancient Christians. Based on the available sources, it is shown that the bishop was responsible for organizing care for such children. It was primarily on his initiative, although sometimes also on the initiative of laymen, that orphanages (orphanotrophia) and homes for abandoned children (brefatrofia) were established. Christian families also took care of these children. Efforts were made to prepare children for adult life. Such activity of Christians was a complete novelty in the ancient world, where there was no systematic care for orphaned and abandoned children.
Pisarze wczesnochrześcijańscy na temat antykoncepcji
(Wydawnictwo KUL, 2025) Kamczyk, Wojciech
Artykuł podejmuje problem obecności i oceny moralnej antykoncepcji we wczesnym chrześcijaństwie. Analizie poddano wypowiedzi autorów chrześcijańskich od II do VI wieku, odróżniając je od świadectw dotyczących aborcji czy dzieciobójstwa. Metodą historyczno-filologiczną zbadano sposób argumentowania Ojców Kościoła: od wskazań na naturalną celowość aktu seksualnego (Atenagoras, Klemens Aleksandryjski, Laktancjusz), przez potępienie praktyk ubezpładniających (Hipolit, Augustyn), po uznanie antykoncepcji za zabójstwo lub świętokradztwo (Hieronim, Chryzostom, Cezary z Arles). Wskazano także na penalizację tych działań w synodalnym prawodawstwie zachodniego chrześcijaństwa (Marcin z Bragi). Przedmiotem badań były teksty patrystyczne, m.in. pisma Augustyna, Hieronima, Jana Chryzostoma i Cezarego z Arles. Głównym wnioskiem jest uznanie praktyk antykoncepcyjnych za działania głęboko sprzeczne z porządkiem stworzenia, oceniane jako poważne wykroczenie moralne. Artykuł stanowi wkład w badania nad etyką małżeńską i postrzeganiem cielesności w starożytności chrześcijańskiej. This article addresses the issue of the presence and moral evaluation of contraception in early Christianity. It analyzes the writings of Christian authors from the 2nd to the 6th century, distinguishing them from testimonies concerning abortion and infanticide. Using the historical-philological method, the study examines how the Church Fathers constructed their arguments: from references to the natural purpose of sexual acts (Athenagoras, Clement of Alexandria, Lactantius), through the condemnation of contraceptive practices (Hippolytus, Augustine), to defining contraception as a form of murder or sacrilege (Jerome, John Chrysostom, Caesarius of Arles). The article also discusses the penalization of such acts in the synodal legislation of Western Christianity (Martin of Braga). The primary sources analyzed include patristic texts by Augustine, Jerome, John Chrysostom, and Caesarius of Arles. The main conclusion is that contraceptive practices were seen as fundamentally contrary to the order of creation and were regarded as serious moral transgressions. The article contributes to the study of marital ethics and the perception of corporeality in Christian antiquity.
Inspiracje patrystyczne w refleksji nad postępowaniem terapeutycznym
(Wydawnictwo KUL, 2025) Amilkiewicz-Marek, Agnieszka; Wysocki, Marcin
Artykuł podejmuje problem rozumienia pojęć terapii i terapeuty w kontekście myśli patrystycznej oraz ich znaczenia dla współczesnej praktyki logopedycznej. W badaniu przyjęto podejście hermeneutyczne i porównawcze, analizując wybrane pisma Ojców Kościoła – zwłaszcza Bazylego Wielkiego, Grzegorza z Nazjanzu, Jana Chryzostoma, Augustyna, Klemensa Aleksandryjskiego i Paulina z Noli – aby zgłębić duchowy i moralny wymiar uzdrawiania i formacji człowieka i ważność słowa w tym procesie. Struktura artykułu przechodzi od egzegezy źródeł patrystycznych, poprzez porównanie z nowoczesnymi zasadami terapeutycznymi, do sformułowania wytycznych inspirowanych tradycją chrześcijańską. Wykorzystując historyczno-teologiczną analizę treści, autor wykazuje, że w antropologii patrystycznej terapia oznacza uzdrowienie duszy poprzez słowo, relację i miłość. Odkrycia podkreślają trwały wkład myśli patrystycznej w antropologiczne i etyczne podstawy współczesnej logopedii, ukazując ją jako formę służby i integralnego towarzyszenia człowiekowi w procesie jego rozwoju i odnowy. The article addresses the problem of understanding the concepts of therapy and therapist within the context of patristic thought and their relevance to contemporary speech therapy practice. The study adopts a hermeneutic and comparative approach, analyzing selected writings of the Church Fathers – especially Basil the Great, Gregory of Nazianzus, John Chrysostom, Augustine, Clement of Alexandria, and Paulinus of Nola – to explore the spiritual and moral dimensions of healing and human formation and the importance of the word in this process. The structure of the article moves from the exegesis of patristic sources, through a comparison with modern therapeutic principles, to the formulation of guidelines inspired by Christian tradition. Using historical-theological content analysis, the author demonstrates that, in patristic anthropology, therapy signifies the healing of the soul through word, relationship, and love. The findings highlight the enduring contribution of patristic thought to the anthropological and ethical foundations of contemporary speech therapy, revealing it as a form of service and integral accompaniment of the human person in their process of growth and restoration.
Kilka uwag o diecie w świetle relacji łacińskich autorów patrystycznych i jej znaczeniu dla obrazu kondycji ekonomicznej społeczeństwa zachodniorzymskiego epoki późnego antyku
(Wydawnictwo KUL, 2025) Wojcieszak, Maciej
W artykule przeprowadzona została analiza diety późnoantycznego społeczeństwa zachodniorzymskiego w świetle relacji łacińskich autorów patrystycznych. Celem tej analizy było wykazanie, że w omawianych tekstach pojawiają się dane dotyczące diety, które można wykorzystać w celu rekonstruowania obrazu kondycji ekonomicznej społeczeństwa zachodniej części Imperium Romanum w IV i V stuleciu. W ten sposób nie próbowano jeszcze badać dzieł autorów chrześcijańskich tworzących na zachodzie Cesarstwa. Największym mankamentem użytej bazy źródłowej jest to, że analizowani autorzy tworzyli przede wszystkim literaturę dydaktyczno-pastoralną, pełną figur retorycznych i toposów. Nie wspominali o szczegółach cen, najczęściej pisząc, że posiłek/składnik był drogi/tani. Niemniej przy odpowiedniej krytyce teksty te są bardzo ważne dla historyka późnego antyku. Artykuł podzielono, oprócz wprowadzenia i podsumowania, na trzy części główne: dieta wyższych warstw społeczeństwa, dieta niższych warstw społeczeństwa i dieta postna. Głównym wynikiem przeprowadzonych badań jest to, że na podstawie diety zachodniorzymskiego społeczeństwa możemy ostrożnie stwierdzić, że kondycja ekonomiczna mieszkańców zachodniej części Imperium nie była ani dramatycznie zła, ani wyjątkowo dobra, pozwalając ludziom na życie nieco powyżej minimum potrzebnego do egzystencji. Drugim wnioskiem jest to, że na podstawie omawianych źródeł możemy próbować badać kondycję ekonomiczną zachodniorzymskiego społeczeństwa. This article analyses the diet of late antique Western Roman society in the light of the texts of Latin patristic authors. The aim of this analysis was to demonstrate that the texts discussed diet data that can be used to reconstruct the image of the economic condition of society in the western part of the Roman Empire in the 4th and 5th centuries. There have been no attempts to study the works of Christian authors writing in the west of the Empire in this way. The biggest disadvantage of the used sources is that the analyzed authors created primarily didactic-pastoral literature, full of rhetorical figures and topos. They didn't mention pricing details, mostly just saying that the meal/ingredient was expensive/cheap. Nevertheless, if properly criticized, these texts are of great importance to the historian of late antiquity. Apart from the introduction and summary, the article is divided into three main parts: the diet of the upper classes of society, the diet of the lower classes of society, and the fasting diet. The main result of the conducted research is that, based on the diet of Western Roman society, we can cautiously state that the economic condition of the inhabitants of the western part of the Empire was neither dramatically bad nor exceptionally good, allowing people to live slightly above the minimum necessary for existence. The second conclusion is that, on the basis of the used sources, we can try to examine the economic condition of Western Roman society.
Upodobnienie się do Chrystusa w monastycyzmie wschodnim w okresie patrystycznym – zarys zagadnienia
(Wydawnictwo KUL, 2025) Żelazny, Jan Witold; Kasprzak, Dariusz Antoni
Artykuł koncentruje się na znaczeniu pójścia za Chrystusem oraz naśladowaniu Go w kontekście wschodniego monastycyzmu patrystycznego. Autorzy, tacy jak Afrahat, Antoni Wielki, Barsanufiusz, Jan Prorok i Józef Widzący, przedstawiają różnorodne podejścia do tego tematu, które nie zostały dotąd syntetycznie opracowane w języku polskim. Wydaje się, że nowotestamentalny motyw pójścia (ἀκολουϑεῖν) za Jezusem traci swoją autonomię i pierwotne znaczenie, a czasami wręcz wydaje się zanikać w myśli ascetycznej wschodniego monastycyzmu okresu patrystycznego. Mnisi są ostrożni w mówieniu, że idą za Tym, który obecnie przebywa w chwale, a z którym identyfikują się przecież jako chrześcijanie. Bardziej znaczącym elementem upodabniania się do Jezus jest dla nich asceza i życie według cnót, będących duchowym i moralnym odzwierciedleniem (μιμεῖσϑαι) upodobnienia się mnicha do Chrystusa. Motyw upodobnienie się do Chrystusa w monastycyzmie wschodnim nie jest zatem ujednolicony antropologicznie, nie tworzy też do VIII w. w teologii wschodniej jakiegokolwiek ujęcia paradygmatycznego dla teologii moralnej czy duchowości chrześcijańskiej. The article focuses on the importance of following and following Christ in the context of Eastern patristic monasticism. Authors such as Aphrahat, Anthony the Great, Barsanuphius, John the Prophet and Joseph Hazzaya present a variety of approaches to this topic that have not yet been synthesized in Polish. It seems that the New Testament motif of following (ἀκολουϑεῖν) Jesus is losing its autonomy and original meaning, and sometimes even seems to be disappearing in the ascetic thought of Eastern monasticism of the patristic period. Monks are careful to say that they follow the One who is now in glory, and with whom they identify as Christians, after all. For them, the more significant element of conforming to Jesus is asceticism and living according to the virtues, which are spiritual and moral reflections (μιμεῖσϑαι) of the monk's conformity to Christ. The motif of conformity to Christ in Eastern monasticism is therefore not anthropologically unified, nor does it form any paradigmatic account for moral theology or Christian spirituality until the 8th century in Eastern theology.
Św. Hieronim, Prolog do Księgi Jozuego
(Wydawnictwo KUL, 2025) Krzyszczuk, Łukasz; Poznański, Adam
Około 390 r. św. Hieronim zarzucił pracę nad tłumaczeniem greckiej Septuaginty na łacinę i zaczął przekładać tekst Starego Testamentu – jak sam wielokrotnie mówi – bezpośrednio z języka hebrajskiego. Z zapewnień samego Hieronima wynika jednoznacznie, że w tej pracy translatorskiej kieruje się ‘hebrajską prawdą’ (Hebraica veritas) i podaje, że chodzi o hebrajski oryginał, a nie greckie tłumaczenia heksaplarne oparte o hebrajski tekst Biblii. Hieronim odchodzi więc od Septuaginty na rzecz sensu, który niesie za sobą znany w jego czasach tekst hebrajski. Robi to, jak zapewnia, dzięki znajomości języka hebrajskiego i w odniesieniu do tekstu hebrajskiego, na którym bazuje jego przekład Starego Testamentu. Po śmierci Pauli Rzymianki, przyjaciółki św. Hieronima, przetłumaczył Strydończyk księgi Jozuego, Sędziów i Rut. Miało to miejsce ok. 404/405 r., a więc pod koniec jego pracy nad przekładem z hebrajskiego. Niniejszy artykuł prezentuje tłumaczenie krótkiego pisma, które betlejemski mnich dołączył do przekładu trzech ostatnich ksiąg Oktateuchu, a które znane jest jako Praefatio in libro Iosue. Przekład jest poprzedzony wstępem, który wprowadza w problemy, na jakie napotykamy podczas lektury tego Hieronimowego opusculum. Around the year 390, St Jerome abandoned his work on translating the Greek Septuagint into Latin and began rendering the Old Testament – as he repeatedly claims – directly from the Hebrew. His own statements make it abundantly clear that in this translational endeavour he is guided by the principle of the Hebraica veritas (“Hebrew truth”), and that he refers to the Hebrew original rather than to the Greek Hexaplaric versions based on the Hebrew Bible. Jerome thus departs from the Septuagint in favour of the meaning conveyed by the Hebrew text known in his time. As he himself affirms, he is able to do so thanks to his knowledge of Hebrew and with reference to the Hebrew source text, on which his Latin translation of the Old Testament is based. After the death of Paula of Rome, his close companion, Jerome of Stridon translated the books of Joshua, Judges, and Ruth – a task he undertook around 404/405, toward the end of his work on the Hebrew Bible. The present article offers a translation of a short text which the Bethlehem monk attached to his Latin version of the last three books of the Octateuch, and which has come down to us under the title Praefatio in libro Iosue. The translation is preceded by an introduction that outlines the interpretative issues encountered in reading this opusculum by Jerome, as well as by a description of the manuscript fragment containing the oldest extant copy of the text preserved in Polish collections.
Św. Ambroży Autpert, Książeczka o konflikcie wad i cnót
(Wydawnictwo KUL, 2025) Barczak, Michał
Praca jest pierwszym polskim przekładem Książeczki o konflikcie wad i cnót św. Ambrożego Autperta. Przekład opatrzono wstępem omawiającym kwestię autorstwa, struktury i treści dzieła oraz wersji jego tekstu. The first translation into Polish of the work of Ambrose Autpert, Libellus de conflictu vitiorum atque virtutum missus ad Lantfredum presbyterum et abbatem in Baioaria constitutum with commentary.
Polska bibliografia antyku chrześcijańskiego 2024. Z uzupełnieniami za rok 2023
(Wydawnictwo KUL, 2025) Pawlak, Adam
Corocznie na łamach Vox Patrum jest publikowana bibliografia antyku chrześcijańskiego, która prezentuje dorobek polskich autorów z ubiegłego roku. Bibliografia jest uporządkowana według 13 kategorii tematycznych i według imion autorów antycznych, których dotyczą publikacje. Every year, the journal Vox Patrum publishes a bibliography of Christian antiquity that presents the scholarly output of Polish authors from the previous year. The bibliography is organized into thirteen thematic categories and according to the names of the ancient authors to whom the publications refer.
Bibliografia do Pierwszego Listu Klemensa Rzymskiego
(Wydawnictwo KUL, 2025) Suski, Andrzej
Bibliografia do Pierwszego Listu Klemensa Rzymskiego. Bibliography of the First Letter of Clement of Rome.
Tatiana Krynicka, Święty Mikołaj z Myr Licyjskich w świetle greckich i łacińskich źródeł starożytnych i średniowiecznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2022, ss. 209
(Wydawnictwo KUL, 2025) Longosz, Stanisław
Recenzja książki: Tatiana Krynicka, Święty Mikołaj z Myr Licyjskich w świetle greckich i łacińskich źródeł starożytnych i średniowiecznych, Gdańsk, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego 2022. Review of the book: Tatiana Krynicka, Święty Mikołaj z Myr Licyjskich w świetle greckich i łacińskich źródeł starożytnych i średniowiecznych, Gdańsk, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego 2022.
Pier Franco Beatrice, The Philosophy of the Few against the Christians: An Inquiry into the Textual Transmission of Porphyry’s Philosophy according to the Chaldean Oracles, Studies in Platonism, Neoplatonism, and the Platonic Tradition 31, Brill, Leiden 2024, ss. 581
(Wydawnictwo KUL, 2025) Osek, Ewa
Recenzja książki: Pier Franco Beatrice, The Philosophy of the Few against the Christians: An Inquiry into the Textual Transmission of Porphyry’s Philosophy according to the Chaldean Oracles, Studies in Platonism, Neoplatonism, and the Platonic Tradition 31, Brill, Leiden 2024. Review of the book: Pier Franco Beatrice, The Philosophy of the Few against the Christians: An Inquiry into the Textual Transmission of Porphyry’s Philosophy according to the Chaldean Oracles, Studies in Platonism, Neoplatonism, and the Platonic Tradition 31, Brill, Leiden 2024.
Izydor z Sewilli, O posługach kościelnych. Pamięci Doktora Roberta Sawy (1966-2018), tł. Tatiana Krynicka – Adam Wilczyński – Robert Sawa, Biblioteka Kieleckich Studiów Teologicznych 23, Jedność, Kielce 2024, ss. 142
(Wydawnictwo KUL, 2025) Longosz, Stanisław
Recenzja książki: Izydor z Sewilli, O posługach kościelnych. Pamięci Doktora Roberta Sawy (1966-2018). Z języka łacińskiego tł. Tatiana Krynicka – Adam Wilczyński – Robert Sawa, Biblioteka Kieleckich Studiów Teologicznych 23, Kielce, Jedność 2024. Review of the book: Izydor z Sewilli, O posługach kościelnych. Pamięci Doktora Roberta Sawy (1966-2018). Z języka łacińskiego tł. Tatiana Krynicka – Adam Wilczyński – Robert Sawa, Biblioteka Kieleckich Studiów Teologicznych 23, Kielce, Jedność 2024.
Jan Chryzostom, Homilie do Listu św. Pawła do Efezjan, przekład z języka greckiego opatrzony wprowadzeniem i notami ks. Antoni Paciorek, Biblia Ojców 10, Edycja Świętego Pawła, Częstochowa 2025, ss. 388
(Wydawnictwo KUL, 2025) Pochwat, Józef
Recenzja książki: Jan Chryzostom, Homilie do Listu św. Pawła do Efezjan, przekład z języka greckiego opatrzony wprowadzeniem i notami ks. Antoni Paciorek, Biblia Ojców 10, Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2025. Review of the book: Jan Chryzostom, Homilie do Listu św. Pawła do Efezjan (John Chrysostom, Homilies on the Letter of St. Paul to the Ephesians), ed. and transl. by Rev. Antoni Paciorek, Biblia Ojców 10, Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2025.

Vox Patrum, 2025, Vol. 96: Anthropology in the early Christian works

Browse

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
Dział Repozytorium i Pozycjonowania Wydawnictw

Repozytorium Instytucjonalne KUL

Browse

Recent Submissions