Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
Permanent URI for this community
„Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II” (skrót: ZNKUL) to kwartalnik istniejący od 1957 r., wydawany przez Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydawnictwo KUL. W 2020 r. „Zeszyty Naukowe KUL” zostały przypisane do dyscypliny wiodącej, jaką są: nauki socjologiczne. W czasopiśmie publikowane są teksty z zakresu socjologii wartości i szeroko rozumianej aksjologii społeczno-kulturowej. Oznacza to, że redakcja Kwartalnika akceptuje tylko takie artykuły, w których podejmowane są analizy wyników badań nad wartościami, np. z punktu widzenia ich funkcji, relacji zachodzących między kategoriami aksjologicznymi i interesami, zachowaniami czy działaniami społecznymi, m.in. w Europie Środkowej i Wschodniej. Perspektywa poszukiwań aksjologicznych jest z natury rozległa i zróżnicowana, dlatego redakcja ZNKUL jest otwarta na teksty interdyscyplinarne, ale głównie z zakresu nauk społecznych.
Punktacja MEiN: 70 pkt. Bazy danych, w których czasopismo jest indeksowane: Google Scholar; Central European Journal of Social Siences and Humanities (CEJSH); Central and Eastern European Online Library (CEEOL); Baza czasopism humanistycznych (BazHum).
News
Kontakt:
Zeszyty Naukowe KUL
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin
Konwikt, pok. 114
znkul@kul.pl
Sekretarz:
Agata Tkaczyk
+48 81 454 53 40
Zeszyty Naukowe KUL
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin
Konwikt, pok. 114
znkul@kul.pl
Sekretarz:
Agata Tkaczyk
+48 81 454 53 40
Browse
Browsing Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II by Title
Now showing 1 - 20 of 502
Results Per Page
Sort Options
- ItemA Note of Appreciation for Adam Podgórecki Who Alerted the Oxford Centre for Socio-Legal Studies Many Years Ago to the Importance of the Rule of Law, Thus Preparing Us for Recent Challenges(Wydawnictwo KUL, 2024) Maclean, MavisThis article records thanks to Adam Podgórecki for introducing discussion of the rule of law on his visit to the Oxford Centre for Socio-Legal Studies fifty years ago, and for stimulating use of the concept during the recent period of 14 years of Tory government in the UK, which ended in July 2024. Niniejszy artykuł stanowi podziękowanie dla Adama Podgóreckiego za zainicjowanie dyskusji na temat rządów prawa podczas jego wizyty w Oxford Centre for Socio-Legal Studies 50 lat temu oraz za stymulowanie korzystania z tej koncepcji w ostatnim okresie 14 lat rządów torysów w Wielkiej Brytanii, który zakończył się w lipcu 2024 roku.
- ItemAdam Podgórecki’s Concept of Totalitarian Law in the Albanian Context(Wydawnictwo KUL, 2024) Fijalkowski, AgataThis author first met Adam Podgórecki in the mid-1990s at the International Institute for the Sociology of Law (IISL) in Oñati, Spain. Over a lunch organised by the IISL and at a cooking school in the local area, Prof. Podgórecki talked about the role these sorts of cooking schools had played under General Francisco Franco’s authoritarian rule. He referred to these schools as “pockets of democracy” because of the cherished space they provided for people to live in a polity, albeit in a suspended state. The cooking schools were a safe space for people to speak freely. This author is reminded here of the case of Albania. It is in this spirit that I talk about the “pockets of democracy” that existed in Albania, through the experience of one remarkable individual, about whom I have been writing for some time now, the writer and political dissident, Musine Kokalari (1917–1983). Her own account of her 1946 trial and her ruminations on the nature of historical memory recall Podgórecki’s work on totalitarian and non-totalitarian law. It is in this frame therefore that I will set out the discussion, elucidating the main points underpinning his pioneering work. Autorka artykułu po raz pierwszy spotkała Adama Podgóreckiego w połowie lat 90. XX wieku w Międzynarodowym Instytucie Socjologii Prawa (IISL) w Oñati w Hiszpanii. Podczas lunchu zorganizowanego przez IISL oraz w pobliskiej szkole gotowania prof. Podgórecki opowiadał o roli, jaką tego rodzaju szkoły gotowania odegrały pod autorytarnymi rządami generała Francisco Franco. Nazwał te szkoły „przestrzeniami demokracji” ze względu na cenną przestrzeń, jaką zapewniały ludziom do życia w państwie, choć w państwie zawieszonym. Szkoły gotowania były bezpiecznym miejscem, w którym ludzie mogli swobodnie rozmawiać. Autorce przypomina się tutaj przypadek Albanii. W tym duchu pisze więc o „przestrzeniach demokracji”, które istniały w Albanii, poprzez doświadczenie jednej, niezwykłej osoby – pisarza i dysydenta politycznego Musine Kokalari (1917–1983) – o którym autorka pisze od jakiegoś czasu. Jej własna relacja z procesu z 1946 roku i rozmyślania nad naturą pamięci historycznej przywodzą na myśl prace Podgóreckiego nad prawem totalitarnym i nietotalitarnym. Dlatego też w tym kontekście rozpoczęto dyskusję, wyjaśniając główne punkty leżące u podstaw jego pionierskiej pracy.
- ItemAdversarial character of civil appeal proceedings – selected issues(Wydawnictwo KUL, 2017) Rzewuski, MaciejAmong the particular branches of law, one can distinguish the so-called primary principles of law. They mirror the basic assumptions of a specific area of law. Adversarial principle is regarded as one of such principles within the field of civil proceeding. In the most general approach, the principle indicates the burden that rests on the parties – presenting factual situation and invoking evidence to support it. Under this rule, the cognition of civil court is limited solely to assessing the evidence introduced by parties and providing a suitable decision on this basis. Introduction of the adversarial principle ought to significantly contribute to creating a quick and efficient mechanism for bringing to justice based on evidence invoked by the parties. Winning the court case ought to constitute a reward for appropriate fulfillment of one’s law-imposed obligation to present rationale. Na gruncie poszczególnych gałęzi prawa wyróżnia się tzw. naczelne zasady prawa, będące odzwierciedleniem podstawowych założeń danej dziedziny prawa. Do takich zasad na gruncie postępowania cywilnego, zaliczana jest zasada kontradyktoryjności. W najbardziej ogólnym ujęciu oznacza ona obciążenie stron procesowych ciężarem przytaczania okoliczności faktycznych i zgłaszania dowodów na ich poparcie. Kognicja sądu cywilnego, w myśl tej zasady, sprowadza się jedynie do oceny zaoferowanego przez strony materiału dowodowego i wydania na tej podstawie stosownego rozstrzygnięcia. Wprowadzenie zasady kontradyktoryjności powinno w sposób odczuwalny przyczynić się do stworzenia szybkiego i efektywnego mechanizmu służącego do wymierzania sprawiedliwości na podstawie materiału dowodowego zaoferowanego przez strony. Nagrodą za należyte wywiązanie się z nałożonego ustawą obowiązku wykazania swoich racji, winno być wygranie procesu.
- ItemAksjologia liberalnej i komunitarystycznej wizji społeczeństwa obywatelskiego z perspektywy Alfreda Schütza koncepcji motywów działania(Wydawnictwo KUL, 2014) Szymczak, WiolettaCelem artykułu jest analiza aksjologicznych podstaw i celów zaangażowania społecznego w dwóch nurtach refleksji nad społeczeństwem obywatelskim: republikańskim i liberalnym. Artykuł zmierza do odpowiedzi na pytania: jakie wyobrażenie motywów kontekstowych i celowościowych działań obywatela wyłania się z dwóch koncepcji społeczeństwa obywatelskiego? Jakie wartości stanowiłyby konstytutywne elementy potencjalnych motywów odnoszących się do przeszłości oraz celów działania w omawianych nurtach? Jakie wartości wskazałby jako cele swego zaangażowania obywatel danego typu społeczeństwa? Analizę przeprowadzono w perspektywie i z zastosowaniem pojęć socjologii rozumiejącej, a w szczególności koncepcji motywów działania Alfreda Schütza. Uzupełniono ją zestawieniem ze specyfiką społeczeństw obywatelskich w krajach postkomunistycznych. The aim of the article is to analyze the axiological foundations and purposes of social engagement in two directions in the reflection on civil society: the republican and liberal. The article seeks to answer the questions: what ideas of motives of contextual and goal-oriented citizen actions emerge from these two concepts of civil society? What values would create the constitutive elements of potential motives relating to the past as well as the objectives of the action in these discussed trends? What values would point to the goal of citizen engagement in a certain type of society? The analysis has been performed from the perspective and application of the concepts of sociology of understanding, and in particular Alfred Schütz’s concept of motivation to act. This discussion is supplemented with the specifics of civil societies in post-communist countries.
- ItemAksjologiczne problemy związane z najnowszą literaturą polską. Casus prozy Jakuba Żulczyka(Wydawnictwo KUL, 2018) Kulczycka, DorotaAutorka artykułu stawia śmiałą tezę, że współczesna literatura polska w wielu przypadkach (a na pewno w przypadku omawianej tu prozy i scenariuszy pisanych przez Jakuba Żulczyka) nie diagnozuje jedynie sytuacji obyczajowej, ale również stwarza pewne wzorce zachowania. Używając pojęcia „przemocy symbolicznej” (ukonstytuowanego przez Pierre’a-Félixa Bourdieu), twierdzi, że takie pisarstwo generuje również patologiczne i szkodliwe społecznie zachowania. Szczególnie niebezpiecznym moralnie zjawiskiem jest narastająca w literaturze wulgaryzacja języka. Jest to w istocie błędne koło: społeczeństwo podpowiada pewne wulgarne środki wyrazu; pisarz, nagminnie je stosując, daje przyzwolenie by właśnie tak, a nie inaczej wysławiać się i postępować. Uczenie się niewłaściwych zachowań zachodzi dzięki procesom, które psychologia nazywa torowaniem (ang. priming), modelowaniem i budowaniem skryptów (ang. scripts). Opisywane w artykule zjawiska, chociaż dotyczą przede wszystkim prozy polskiej, mają charakter uniwersalny. Zainteresowanie czytelnika z zagranicy mogą wzbudzić zwłaszcza psychologiczne konsekwencje odbioru literatury popularnej przejawiającej wymienione przez autorkę tendencje. The author of the article proposes the thesis that contemporary Polish literature, in many instances that include the prose and screenplays of Jakub Żulczyk, does not merely diagnose a particular moral condition of Polish society, but also generates it. Pierre F. Bourdieu’s term „symbolic violence” aptly describes this process, which involves the creation of negative or pathological behaviours. What is particularly dangerous is an increasing vulgarization of literary language, which proceeds according to the principle of the vicious circle: the author is initially inspired by the language of the street, which he subsequently enriches with new vulgar expressions. Those are, in turn, incorporated in the language. The impact of this kind of literature on the readers appears to be consistent with processes recognized by psychology such as priming, modelling, and developing scripts. Although the article makes references to Jakub Żulczyk›s prose, the phenomena it describes are not restricted to Polish literature, but universal. What might interest foreign readers are the psychological consequences of reading popular novels which exhibit the features and tendencies on which the article focuses.
- ItemAktor czy zwykły człowiek? Bohater telewizyjnych reality shows(Wydawnictwo KUL, 2016) Sosnowska, JoannaArtykuł jest analizą obrazu zwykłego człowieka w rozrywce telewizyjnej. Telewizyjny obraz zwykłego człowiek jest współcześnie szczególnie interesujący w reality show. Programy reality show pokazują szeroki obraz różnych grup społecznych. Nie są to jednak zwykli ludzie. Reality show bazują bowiem na wyjątkowości swoich uczestników: muszą mieć talent, skazę, brak umiejętności lub wykazywać się czymś szczególnym. Dzięki temu każdy zwykły człowiek może stać się gwiazdą telewizji. Artykuł pokazuje mechanizmy tworzenia niezwykłych historii zwykłego człowieka w reality show. The article is an image analysis of ordinary people in television entertainment. Television image ordinary the man is in our times particularly interesting in reality show. Programs reality show are showing the wide image of all sorts social groups: of the wife, the mother or teenagers. It turns out that however it isn't image of the ordinary man. Everyone must be exceptional: mother - lonely, wife - obese, and teenager - talented. In our times everyone can become a television star through reality show.
- ItemAktualność myśli pedagogicznej i dzieła Edmunda Bojanowskiego(Wydawnictwo KUL, 2017) Opiela, Maria LoyolaMyśl pedagogiczną Edmunda Bojanowskiego poznajemy z jego bogatej spuścizny, jaką stanowią jego pisma i powstałe dzieło, a jej rozwój – z analizy realizacji jej w praktyce przez Siostry Służebniczki. Jej bogaty zasób i charakter sprawia, że domaga się ona, by jego teorię i praktykę pedagogiczną odczytywać na nowo, by odpowiadać na współczesne wyzwania w dziedzinie edukacji. Poznanie jak rozumiał tę działalność E. Bojanowski pozwala odnosić jego zamysł do tego, jak można realizować go dzisiaj korzystając z osiągnięć nauk pedagogicznych i praktyki wychowawczej. Na tej podstawie konstruowane są wskazania i programy wychowania przedszkolnego, pracy opiekuńczo-wychowawczej w różnego rodzaju placówkach działających w systemie oświaty i pomocy społecznej. We learn the pedagogical thought of Edmund Bojanowski from his rich heritage, which are his writings and the resulting work, and its development - from the analysis of its implementation in practice by the Little Servant Sisters. Its rich resource and character makes that it demands that his pedagogical theory and practice should be read again, to respond to contemporary challenges in the field of education. Knowing how Bojanowski understands this activity, allows to reflect on how it can be realized today using the achievements of pedagogical sciences and educational practice. On this basis are constructed: indications and programs of pre-school education, care and educational work in various institutions operating in the system of education and social assistance.
- ItemAktywność fizyczna i zdrowie polskiej młodzieży jako wartości(Wydawnictwo KUL, 2021) Dudkowski-Sadowska, AnnaW ostatnich latach odnotowuje się spadek wskaźników aktywności fizycznej wśród polskiej młodzieży, co może negatywnie przekładać się na stan zdrowia: jedynie 15,6% uczniów w wieku 11–18 lat spełniało kryteria Światowej Organizacji Zdrowia, podejmując codzienne ćwiczenia przez minimum 60 minut łącznie. Celem opracowania jest próba udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy młodzież ceni zdrowie i aktywności fizyczną jako istotne wartości, czy też przytoczone dane jednoznacznie świadczą o ich niskiej pozycji w hierarchii wartości osób młodych. Podstawę dla rozważań stanowi przegląd wyników badań, przede wszystkim z zakresu psychologii i socjologii, wskazujący na niesystematyczność analiz dotyczących znaczenia zdrowia i aktywności fizycznej dla młodzieży, na wysoką, lecz nie najwyższą, pozycję zdrowia oraz sporadyczne ujmowanie aktywności fizycznej jako wartości. In recent years, there has been a decline in physical activity rates among Polish youth, which may have a negative impact on health: only 15.6% of students aged 11–18 met the criteria of the World Health Organization, taking daily exercises for at least 60 minutes in total. The aim of the study is to try to answer the question whether young people perceive health and physical activity as important values, or whether the quoted data clearly prove their low position in the young people’s axiologies. The basis for considerations is a review of research results, primarily in the field of psychology and sociology, indicating the unsystematic analysis of the importance of health and physical activity for young people; the high, but not the highest, position of health and the occasional recognition of physical activity as a value.
- ItemAlle origini della tutela giuridica del consumatore: fondamenti romanistici della disciplina europea(Wydawnictwo KUL, 2017) Ortu, RosannaNel presente contributo si sono voluti comparare taluni aspetti della disciplina della tutela del contraente debole nel contratto di compravendita, figura che attualmente coincide con quella del consumatore, concentrando l’attenzione su alcuni istituti presenti nel diritto romano, in cui emergono alcune situazioni di disparità contrattuale. Nella disciplina dell’Editto degli edili curuli, i magistrati repubblicani stabilirono una normativa speciale per la dichiarazione dei vizi occulti nelle vendite di schiavi ed animali, presupponendo una responsabilità oggettiva del venditore che non si fosse attenuto alle disposizioni edilizie. Un intervento importante che andò a definire una settorializzazione della materia, inquadrata all’interno della vendita in generale. Da ciò derivava una sovrapposizione in livelli della disciplina giuridica negoziale: sul piano orizzontale si collocava la regolamentazione della vendita prevista dal ius civile, mentre sul piano verticale si innestava quella speciale, di ius honorarium, prevista dall’Editto degli edili curuli. Tale modalità si riscontra anche in ambito europeo con la Direttiva 1999/44/CE, a proposito della vendita di beni di consumo, che rappresenta la manifestazione più eclatante del ruolo che il legislatore europeo ha nell’ambito della protezione del consumatore in materia contrattuale. Come nel mondo antico, nella Direttiva 1999/44/CE l’intervento normativo è giustificato dall’esigenza di creare uno spazio di tutele maggiori destinate a determinati soggetti, nonché delimitate per contenuto e ambito. This set to compare certain aspects of weaker contractor’s protections in the contract of sale, which are currently coinciding with those of the consumer, focusing on some instances resent in the Roman law, which deal with contractual disparity. In the Edict of Curuli, the Republican magistrates established special rules for declaring consealed vices in slave and animal sales, assuming an objective liability of the seller who did not abide by the regulations. An important intervention that defined sectoralization of that matter, framed within the sale in general. This resulted in an overlap of planes in legal negotiation framework framework: on he horizontal level, the regulation of the sale was on by the government (ius civile), while on the vertical plane, the local magistrate (ius honorarium, on the basis of the edict was incorporated. This is also the case with the European Directive 1999/44 / EC on the sale of consumer goods, which is the most striking manifestation of the European legislator’s role in consumer protection in contractual matters. As in the ancient world, in Directive 1999/44 / EC regulatory action is justified by the need to create a larger protection area for certain subjects, as well as delimited by content and scope.
- ItemAnalizy transmedialnego obrazu „zwykłej uczennicy” w ramach edukacji medialnej. Czy ona musi mieć wszystko fioletowo-różowe?(Wydawnictwo KUL, 2015) Waszkiewicz-Raviv, AlicjaEdukacja medialna jest terminem coraz częściej przykuwającym uwagę medioznawców, zwłaszcza badających fenomen mediosfery przesyconej komunikatami wizualnymi. To jakie kompetencje posiadają odbiorcy, a zwłaszcza dzieci i nastolatki w kontakcie z licznymi przekazami wydaje się istotnym obszarem badań. Kim jest transmedialny idol z produkcji serialu argentyńskiego, który wyprodukowała firma Disneya i następnie rozpropagowała licznymi kanałami zintegrowanej komunikacji marketingowej? Zwykłą dziewczyną z przedmieścia czy produktem medialnym? Przewodnik w postaci kwestionariusza z pytaniami do analizy reprezentacji może być narzędziem odmagicznienia obrazu. Artykuł koncentruje się na ikonosferze mediów, wskazuje jedną z zasad rządzących percepcją wizualną oraz prezentuje narzędzie do analizy obrazu „zwykłej nastolatki” z serialu „Violetta”, które może być wykorzystane do analiz w ramach edukacji medialnej. Media education is a term increasingly compelling media experts, particularly studying the phenomenon of media sphere saturated with visual messages . What competence have recipients, especially children and teenagers in contact with numerous messages seems the important area of research. Who is “Violetta”? Is it the transmedia girl idol of the Argentine series, which was popularized by Disney through numerous channels of integrated marketing communication ? Is she a regular girl from the suburbs or the media product? guide in the form of the NAMLE questionnaire with questions for the analysis of representation can be a tool to make the magic image more real. Article focuses on media iconosphere, first indicates some principles that govern visual perception, then presents the practical tool to analyze „normal teenagers” from the series „ Violetta „, which can be used for media education.
- ItemAnioł i syn – językowy portret Stanisława Witkiewicza-ojca(Wydawnictwo KUL, 2018) Majewska-Wójcik, Anna MagdalenaW artykule Autorka prezentuje Stanisława Witkiewicza w jednej z jego prywatnych ról – w roli ojca. Pokazuje, jakie relacje łączyły ojca z jedynym synem – Stanisławem Ignacym, jak układały się stosunki pomiędzy tymi dwiema wybitnymi osobowościami, jak postrzegany był Witkacy przez ojca oraz jakimi priorytetami kierował się ojciec w wychowaniu jedynaka. Na podstawie korpusu listów do syna oraz innej korespondencji familijnej Autorka szkicuje portret Witkiewicza-ojca. Artykuł stanowi kontynuację tematu zapoczątkowanego przez Małgorzatę Król, dotyczącego ojców: Wincentego Pola i Gustawa Zielińskiego. In the article the Stanisław Witkewicz`s figure is presented from the perspective of one of his private roles – the father role. The items discussed in the paper concern relations between the father and the only son Stanisław Ignacy, what way Witkacy the son was perceived by the father, and what were Witkewicz`s priority parental rules which he was governed by in his only child`s upbringing. The analysis are made on the grounds of the letters from Witkiewicz to his son and another family correspondence, and the article is the continuation of the subject originated by Małgorzata Król who has studied the personas of Wincenty Pol and Gustaw Zieliński in such a context.
- ItemAnomia COVID-19. Próba identyfikacji zjawiska(Wydawnictwo KUL, 2021) Zdun, MagdalenaZjawisko anomii należy wiązać z okresami przejścia, zwłaszcza ze zmianami o charakterze gwałtownym. Szczególnym rodzajem tego typu zmian są następstwa klęsk czy kataklizmów, w tym epidemii. Szerząca się choroba wystawia na próbę nie tylko system zabezpieczeń materialnych, lecz także skutkuje aksjonormatywną przebudową społeczeństwa. Ostatecznie też prowokuje pytanie o możliwość wypracowania właściwej dla tej sytuacji „nadrzędności aksjologicznej”. Scenerią urzeczywistnienia się współczesnej anomii jest pandemia COVID-19. Pełna diagnoza tego fenomenu wymaga dłuższego dystansu czasowego. Analizy ex ante powinny koncentrować się na skonstruowaniu odpowiedniego narzędzia diagnozy. Taki też jest cel niniejszego artkułu. Anomie is associated with transitional periods, and in particular with rapid change processes. The aftermath of a disaster or a calamity, including epidemics, can serve as one example of such changes. The spread of the disease not only puts to test financial security, but also brings about the axionormative redevelopment of the society. And eventually it also raises questions about the feasibility of axiological orders and axiological superiority in such situations. The contemporary context where anomie is emergent is the COVID pandemic. A full evaluation of this phenomenon requires a longterm approach. Ex ante analyses should focus on developing accurate evaluation tools, which is the research objective of this article.
- ItemApokryfy Nowego Testamentu jako inspiracja dla sztuki chrześcijańskiej: przypadek ikonografii próby gorzkiej wody w etiopskich iluminacjach(Wydawnictwo KUL, 2017) Krawczuk, Marcin KonradJedną z cech sztuki chrześcijańskiej Etiopii jest występowanie motywów ikonograficznych stosunkowo rzadkich w innych obszarach świata chrześcijańskiego. Wynika to między innymi z peryferyjnego położenia Etiopii i specyficznego kontekstu, w jakim rozwijała się tam sztuka religijna. Takim motywem jest między innymi próba gorzkiej wody, której według apokryficznej Protoewangelii Jakuba miała zostać poddana Maryja. Ta bardzo rzadka w sztuce wczesnochrześcijańskiej scena pojawia się ogółem w kilkunastu etiopskich iluminacjach, w większości pochodzących z rękopisów ewangelii. Etiopska ikonografia tej sceny wydaje się zależna od pierwowzorów wczesnochrześcijańskiej, zostały jednak do niej dodane pewne elementy, w szczególności symbole, które jednoznacznie łączą scenę ze Świątynią jerozolimską. Pozostaje to w zgodzie z typową tendencją etiopskiej mariologii to interpretowania postaci Maryi w kontekście Starego Testamentu. Być może to właśnie przesądziło o włączeniu próby gorzkiej wody do etiopskiej ikonografii maryjnej. One of the characteristics of Ethiopian Christian art is the presence of motifs which are relatively rare in other areas of the Christian world. An example of such a motif is the ordeal by bitter water which, according to the apocryphal Protoevangelium of James, Mary had to undergo. This scene, which is very rare in early Christian art, appears in ca. dozen Ethiopian illuminations, most of which come from Gospel manuscripts. The Ethiopian iconography of the scene appears to depend on the early Christian prototypes, however certain elements have been added, in particular some symbols connecting the scene to the Jerusalem Temple. This corresponds to the general trend in Ethiopian Mariology to interpret the figure of Mary through the Old Testament. This perhaps was the main reason to include the scene of the ordeal by bitter water to the Ethiopian Marian iconography.
- ItemApostolat miłosierdzia bł. Edmunda Bojanowskiego w świetle zasady godności człowieka(Wydawnictwo KUL, 2017) Stolarczyk, IreneuszApostolat miłosierdzia bł. Edmunda Bojanowskiego to dzieło miłości przekraczające ramy czasowe okresu życia Błogosławionego. Ponadczasowość dzieł miłosierdzia sprawia, że do dzisiaj jego spojrzenie na bliźniego, uwzględniające troskę o każdego człowieka i skuteczne zaangażowanie się w rozwój całego człowieka jest motywem wielu inicjatyw apostolskich. Bł. Edmund Bojanowski potrafił zobaczyć Chrystusa w drugim człowieku; potrafił też kochać Chrystusa w drugim człowieku. Wszystko to stało się siłą ponadczasowości jego inicjatyw niesienia pomocy bliźniemu poprzez bogactwo dzieł miłosierdzia. Niniejsze opracowanie ukazuje dzieła miłosierdzia tego Błogosławionego jako działalność służebną wobec poszanowania godności każdego człowieka i całego człowieka. Pierwsza część przybliża rozumienie zasady godności człowieka w wymiarze nadprzyrodzonym i naturalnym. W drugiej części wykazano ponadczasową skuteczność dzieł miłosierdzia bł. Edmunda w zachowaniu i przywracaniu godności życia każdego człowieka. Należy zauważyć, że owocność dzieł apostolatu miłosierdzia to istotny przyczynek do budowania ogólnospołecznego ładu. The apostolate of mercy of Blessed Edmund Bojanowski is a work of love outside the time period of the life of the Blessed. Timelessness of works of mercy makes that till nowadays his look at the other people, taking into account the concern of every man and effective participation in the development of the whole man is the theme of many apostolic initiatives. Blessed E. Bojanowski was able to see Christ in another man; he could also love Christ in another man. All this has become the force of timelessness of his initiatives to help others through the richness of works of mercy. This work shows the works of mercy of the Blessed as an act of service to respect the dignity of each and every human being. The first part introduces the understanding of the principle of human dignity in a supernatural and natural dimension. The second part shows the timeless efficacy of the works of mercy of Blessed Edmund in preserving and restoring the dignity of every person’s life. It should be noted that the fruitfulness of the works of the apostolate of mercy is an important contribution to building a social order.
- ItemArtysta wpisany w dzieło. Między Las Meninas Diego Velazqueza a New Nightmare Wesa Cravena(Wydawnictwo KUL, 2014) Dunin-Wilczyński, StanisławObraz Diego Velazqueza „Las Menianas” koresponduje z filmem Wesa Cravena „Wes Craven’s New Nightmare” zarówno na płaszczyźnie tematycznej, jak i wizualnej. Łączy je nie tylko sam motyw autora wpisanego w dzieło, lecz także cel, dla którego obaj autorzy umieścili się w drugoplanowych rolach w swoich dziełach. Z jednej strony można to uznać za egotyczny akt podkreślania wagi własnej pracy. Jednocześnie jednak, na drugim poziomie staje się to grą z widzem, któremu przychodzi oglądać ich dzieła. Dzieło Wesa Cravena czerpie z konkretnego barokowego rozumienia odzwierciedlania rzeczywistości, gdzie celem jest zadziwienie przez zacieranie granicy pomiędzy światem przedstawionym obrazu a światem rzeczywistym widza. Diego Velazquez’s painting „Las Meninas” corresponds with Wes Craven’s film „New Nightmare” on thematic and visual levels. They are connected not only by the motif of an author within his work, but also by the means to which this motif is used. On the one hand it might be interpreted as a fairly egotistic act, which intends to underline the value of their work and their artistic mastery. However, at the same time it is a masterful play with the viewer who comes to see their works. Craven’s work takes from the baroque understanding of representing reality, where the aim is to amaze by blur the border between the reality represented on the image and the base reality of the viewer.
- ItemAspekty sportowe w repertuarze polskich grup kabaretowych(Wydawnictwo KUL, 2017) Bańka, AnnaTermin gry określa styl lub zachowanie muzyka, wykonawcy czy aktora, gdyż pewne cechy wyróżniają go spośród innych poprzez interpretowaną rolę. Gry, których zasady opierają się na współzawodnictwie to gry naśladowcze, czy sporty, natomiast te oparte na złudzeniu wskazują na rodzaj teatru. Zabawa jest złożonym zjawiskiem kulturowym, które ściśle wiąże się z innymi zjawiskami życia zbiorowego. W języku łacińskim zabawę określa ,,ludus” oznaczające grę, zabawę, ale i publiczne widowiska i igrzyska. Igrzyska Olimpijskie są wydarzeniem sportowym cieszącym się dużą popularnością. Nie dotyczą jedynie płaszczyzny sportowej, ale przenikają także głęboko do kultury. Jednoczą nie tylko społeczność związaną ze środowiskiem sportowym, ale również całe narody i inne zbiorowości. Wiele polskich grup kabaretowych przedstawia wydarzenia sportowe obrazując występy polskich reprezentantów, sukcesy, porażki, najbardziej znane i charakterystyczne sylwetki sportowców, a także zawód sprawozdawcy sportowego. The term game defines the style or behavior of a musician, performer, or actor, because certain features distinguish him from others through the interpreted role. Games whose rules are based on competition are mimic games or sports, while those based on illusion concern the type of theater. Fun is a complex cultural phenomenon that is closely related to other phenomena of collective life. In Latin, the term “ludus” means game, play, but also public shows and games. The Olympic Games are a popular sporting event. They do not only affect the sport field, but they penetrate deeply into the culture. They unite not only the community associated with the sports environment, but also entire nations and other communities. Many Polish cabaret groups present sporting events depicting performances of Polish representatives, successes, failures, the most famous athletes as well as the profession of the sports reporter.
- ItemAuthoritarianism as a “Wicked Problem” in Contemporary International Relations(Wydawnictwo KUL, 2023) Ficek, RyszardNiniejszy artykuł ma na celu zaprezentowanie koncepcji autorytaryzmu, który – przedstawiony w kategoriach „niegodziwego problemu” współczesnego świata – wydaje się być poważnym wyzwaniem dla współczesnych stosunków międzynarodowych, zarówno w wymiarze teoretycznym, jak i praktycznym. Autor artykułu definiuje pojęcie autorytaryzmu jako formę ustroju politycznego, w którym władza i zasoby materiałowo-ludzkie państwa zostały scentralizowane, zawłaszczone i oddane do dyspozycji jednostki bądź elitarnej grupy „trzymającej władzę”. W ten sposób zostały ograniczone na płaszczyźnie politycznej i gospodarczej możliwości integracyjne państwa autorytarnego z globalnym systemem stosunków międzynarodowych, a istotne instytucje administracyjne państwa zostały zmanipulowane, zafałszowane i zawłaszczone. Zastosowana metoda badawcza pozwala na reinterpretację omawianych zagadnień w złożonej – choć specyficznej – formie systemowej, charakterystycznej nie tylko dla krajów i regionów niestabilnych czy politycznie upadłych, ale także państw politycznie stabilnych i gospodarczo rozwiniętych. Przeprowadzana analiza pozwala ponadto na przedstawienie i reinterpretację problemu współczesnych reżimów autorytarnych w kategoriach, które nie tylko definiują, ale często legitymizują jedne z najbardziej despotycznych, autokratycznych i hegemonistycznych systemów politycznych czasów współczesnych. This study aims to explore the concept of authoritarianism, which – presented in terms of the “wicked problem” of the contemporary world – seems to be a severe challenge to present-day International Relations (IR), both theoretically and practically. The author of the article defines the concept of au-thoritarianism as a form of the political system in which the power and material resources of the state have been centralised, appropriated, and put at the disposal of either an individual or an elitist group “in power.” In this way, the possibilities of integrating the authoritarian state – both politically and economically – with the global system of international relations are limited, and the vital administrative institutions of the state have been manipulated and appropriated. The applied research method allows for interpreting the discussed issues in a complex – albeit specific – systemic form, characteristic not only for politically fragile or declining countries and regions but also for politically stable and economically developed ones. The author’s analysis allows for the presentation and reinterpretation of the issue of contemporary authoritarian regimes concerning international relations in terms that not only define but often legitimise some of the most despotic, autocratic, and hegemonistic forms of the political systems in modern times.
- Item„Bardziej ubogo, ale przyzwoiciej” Oddziaływanie religijnego kapitału społecznego w Polsce(Wydawnictwo KUL, 2014) Sadłoń, WojciechPojęcie kapitału społecznego, które wyrasta z kontekstu ekonomicznego, bywa w literaturze opisywane jako zabezpieczenie przed nierównościami ekonomicznymi poprzez redukcję deprywacji oraz operacyjnie wiązane jest z procesem zrównoważonego rozwoju. Wśród czynników generujących kapitał społeczny wymienia się m.in. religię i religijność. Z drugiej jednak strony wysoki poziom religijności, jak wynika z wielu międzynarodowych analiz statystycznych, związany jest z niskim poziomem wskaźników makroekonomicznych, w tym nierówności ekonomicznych. Niniejszy artykuł bada te zależności z wykorzystaniem modelu religijnego kapitału społecznego. Model ten, zastosowany do opisu zachowań jednostki oraz charakterystyki społeczności lokalnych w Polsce, pozwala na uchwycenie zależności pomiędzy religijnością, kapitałem społecznym oraz nierównościami ekonomicznymi. Wynika z nich, że z jednej strony religia stanowi istotny (jeden z podstawowych) zasób oraz czynnik kapitału społecznego w Polsce, z drugiej natomiast religijny kapitał społeczny współwystępuje z nierównościami ekonomicznymi. Pod tym względem religijny kapitał społeczny odróżnia się od nie opartego na religii kapitału społecznego. Oddziaływanie religijnego kapitału społecznego występuje natomiast w sferze obyczajowej poprzez redukcję takich zjawisk, jak: palenie papierosów, alkoholizm, zażywanie narkotyków czy lekomania. The concept of social capital, which grew out of the economic context, is sometimes described in literature as a protection against economic inequality since it reduces deprivation and it is operationally associated and operatively associated with the process of sustainable development. Religion and religiousness are mentioned among the factors that generate social capital. On the other hand, a high level of religiosity, according to many international statistical analyses, is associated with low levels of macroeconomic indicators, including economic inequality. This article explores these relationships using a model of religious social capital. This model, used to describe the behavior of individuals and the characteristics of local communities in Poland, captures the relationship between religiosity, social capital and economic inequality. This relationship proves that on the one hand, religion is an important (principal) resource and a factor of social capital in Poland, on the other hand religious social capital coincides with economic inequality. In this respect the religious social capital differs from religion not based on social capital. However, religious social capital impacts on the moral sphere by reducing phenomena such as smoking, alcoholism, drug abuse and pill addiction.
- ItemBezpieczeństwo jako dobro wspólne(Wydawnictwo KUL, 2018) Czuryk, MałgorzataJednym z ważniejszych pojęć o odcieniu aksjologicznym, którymi posługuje się prawodawca jest pojęcie dobra wspólnego. Aksjologia ta nie pozbawia jednak treści normatywnej dobra wspólnego jako wartości konstytucyjnej. Chociaż nie jest ono pozbawione treści normatywnej, to jednak istnieją pewne trudności jej dekodowania, co wynika z dużego stopnia uogólnienia tego pojęcia. W ramach dobra wspólnego można wyróżnić bezpieczeństwo, które jest wartością społeczną oraz publiczną, a nie wyłącznie indywidualną. Zapewnienie bezpieczeństwa jako cel działania państwa i jego organów można zatem postrzegać poprzez pryzmat dobra wspólnego. One of the most important concepts of the axiological character used by the legislator is the concept of the common good. This axiology, however, does not deprive the common good of being a constitutional value for its normative content. Despite the fact it is not deprived of normative content, there are some difficulties in decoding it, which result from a large scope of generalization of the concept. Within the concept of the common good, we can distinguish security, which is of a social and public value, not just an individual one. Ensuring security presented as the mutual goal of the state and its authorities can therefore be seen through the lens of common good.
- ItemBezpieczeństwo jako wartość prawnie chroniona(Wydawnictwo KUL, 2019) Karpiuk, MirosławJedną z podstawowych wartości prawnie chronionych jest bezpieczeństwo. Ze względu na jego charakter prawodawca zabezpiecza je nie tylko w drodze przepisów ustawowych, ale też w Konstytucji RP, w związku z czym uzyskało ono wymiar ustrojowy. W aspekcie personalnym chronione jest bezpieczeństwo obywateli, instytucjonalnym – bezpieczeństwo państwa, materialnym – bezpieczeństwo publiczne, ekologiczne, ekonomiczne, społeczne itp. Z punktu widzenia bezpieczeństwa i jego znaczenia dla społeczeństwa i państwa, dopuszcza się ochronę tej wartości kosztem wolności i praw człowieka i obywatela. Ingerencja w te swobody konstytucyjne nie może jednak naruszać ich istoty, jest dopuszczalna jeżeli w inny sposób nie da się zapewnić bezpieczeństwa, a przy tym nie może być nadmierna. Ustrojodawca wyraźnie przewiduje, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Podobnie w przypadku stanowienia przepisów porządkowych, bezpieczeństwo jest jedną z kluczowych przesłanek ich stanowienia. W zakresie nieuregulowanym w ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego. Zbliżone rozwiązania prawne zostały przewidziane dla powiatu i województwa. I tak w zakresie nieuregulowanym w ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, rada powiatu może wydawać powiatowe przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne do ochrony życia, zdrowia lub mienia obywateli, ochrony środowiska naturalnego albo do zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego, o ile przyczyny te występują na obszarze więcej niż jednej gminy. W zakresie nieuregulowanym w przepisach powszechnie obowiązujących wojewoda może wydawać rozporządzenia porządkowe, jeżeli jest to niezbędne do ochrony życia, zdrowia lub mienia oraz do zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego. Przepisów porządkowych nie może wydawać samorząd województwa. One of the basic, legally protected values is safety. Due to its nature, an employer provided protection not only by means of laws and regulations, but also by the Constitution of the Republic of Poland and as such the safety took on a new dimension. In the personal aspect – civil safety is protected, in the institutional aspect – the safety of the country, in the substantive aspect – public, economic, social safety etc. From the point of view of the safety and its importance for the society and the country, the protection of this value is allowed at the expense of the freedom, human and citizen rights. Such interference in the constitutional freedoms cannot however infringe their essence and it is allowed only if the safety cannot be provided by other means, but at the same time it cannot be excessive. The legislator clearly provides that any limitation upon the exercise of constitutional freedoms and rights may be imposed only by law, and only when necessary in a democratic state for the protection of the state and public order or for the protection of the natural environment, health and public morals or for the protection of freedoms and rights of other people. Similarly to ensuring enforcement regulations, safety is one of the most important premises for their implementation. The municipal council may pass enforcement regulations within a scope not otherwise regulated in acts or other regulations commonly applicable regulations if such is necessary for the protection of human life or health and to assure public order, peace and security. Similar legal measures are meant for the voivodship and poviat. The municipal council may pass enforcement regulations within a scope not otherwise regulated in acts or other regulations commonly applicable regulations, in duly justified cases, provided that the reasons occur within the area of more than one municipality. The voivode can pass enforcement regulations within a scope not otherwise regulated in acts or other regulations commonly applicable if such is necessary for the protection of human life or health and to assure public order, peace and security. Enforcement regulations cannot be passed by a province government.