Radzenie sobie w sytuacjach trudnych jako obszar przygotowania nieletnich z placówek resocjalizacyjnych do samodzielności życiowej

Abstract

Artykuł przedstawia problematykę jednego z obszarów usamodzielnienia, jakim jest radzenie sobie w sytuacjach trudnych przez nieletnich, którzy decyzją sądu zostali poddani instytucjonalnym oddziaływaniom resocjalizacyjnym. Zasadniczą częścią tekstu są autorskie badania, stanowiące wycinek większego, lecz nieopublikowanego projektu badawczego, dotyczącego usamodzielnienia nieletnich z młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Celem przedstawionych badań było poznanie zróżnicowania strategii radzenia sobie w sytuacjach trudnych wśród wychowanków wspomnianych ośrodków w porównaniu do młodzieży ze szkół ogólnodostępnych. Badania miały charakter eksploracyjny i nie zakładały postawienia hipotez. Zrealizowano je w nurcie pragmatyzmu, przy użyciu metody sondażu diagnostycznego. Do wybranej metody zastosowano technikę testu. Narzędziem badawczym był Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Trudnych autorstwa Andrzeja Mirskiego, który zawierał 38 opisów trudnych sytuacji społecznych. Uzyskane wyniki wskazują między innymi, że młodzież z placówek resocjalizacyjnych preferowała bardziej defensywne i destrukcyjne strategie radzenia sobie w sytuacjach trudnych, takie jak unikanie, agresja i uleganie. Z kolei osoby uczęszczające do szkół ogólnodostępnych charakteryzowały się wyższym poziomem pożądanej strategii określanej mianem współpracy.

The article addresses the issue of one aspect of independence, namely how minors who have been placed in institutional rehabilitation programs by court decision cope with difficult situations. The text is mainly the author’s research, which forms part of a larger, unpublished research project on the independence of minors from juvenile correctional centers. The aim of the presented study was to examine the differences in coping strategies in difficult situations among residents of juvenile correctional centers compared to adolescents from regular schools. The study was exploratory and did not formulate any hypotheses. It was conducted within a pragmatic framework using a diagnostic survey method. The selected method involved a test technique. The author used the Coping with Difficult Situations Questionnaire developed by Andrzej Mirski, which contains 38 descriptions of challenging social situations. The results obtained indicate, among other things, that youth from resocialization facilities preferred more defensive and destructive coping strategies, such as avoidance, aggression, and submission. In contrast, students attending regular schools showed a higher level of the desired strategy, defined as cooperation.