The Repository collects scientific achievements of employees and doctoral students of the John Paul II Catholic University of Lublin. The purpose of the repository is dissemination of the scientific achievements of the John Paul II Catholic University of Lublin, promoting conducted scientific research and supporting didactic activities. The repository collects, stores and shares digital documents in the form of books, scientific articles, scientific journals, conference materials, didactic materials etc.
Communities in ReKUL
Recent Submissions
listelement.badge.dso-type Item , Uczenie się przez całe życie dorosłych osób słabosłyszących(2026) Domagała-Zyśk, EwaCel badań Celem badania było zbadanie doświadczeń związanych z uczeniem się przez całe życie dorosłych osób słabosłyszących w trzech wymiarach: retrospektywnych doświadczeń z okresu edukacji formalnej, obecnego uczestnictwa w różnych formach uczenia się oraz przyszłych aspiracji edukacyjnych. Grupa badawcza i narzędzia W badaniu wzięło udział 129 dorosłych osób słabosłyszących z 24 krajów (średni wiek 31 lat, 80,6% kobiet, 64,3% z wykształceniem wyższym). Badanie przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego online (CAWI) w okresie kwiecień 2023 - lipiec 2024. Zastosowano standaryzowane narzędzia psychometryczne o wysokiej rzetelności (alfa Cronbacha 0,72-0,91): Międzynarodowy Wskaźnik Dobrostanu, Skalę Wytrwałości, Skalę Satysfakcji z Pracy, Skalę Postrzegania Zatrudnialności, Skalę Kompetencji Cyfrowych oraz Skalę Akceptacji Ubytku Słuchu, wraz ze specjalistycznymi kwestionariuszami dostosowanymi do osób słabosłyszących. Najważniejsze wyniki Badanie wykazało wysokie zaangażowanie uczestników w uczenie się przez całe życie pomimo licznych barier. W okresie edukacji formalnej większość aktywnie uczestniczyła w zajęciach pozalekcyjnych: sport (77,52%), kursy języków obcych (65,89%), szkolenia zawodowe (65,89%). Około połowa badanych angażowała się w uczenie się nieformalne w ciągu ostatnich 12 miesięcy, z czego 54,26% korzystało z kursów online dla rozwoju zawodowego, a 60,47% dla realizacji osobistych zainteresowań. Zidentyfikowano znaczące korelacje między uczestnictwem w działaniach edukacyjnych a wyższymi kompetencjami cyfrowymi, większą wytrwałością oraz podwyższoną akceptacją ubytku słuchu. Główne bariery stanowiły: ograniczenia czasowe (68,2%), finansowe (45%) oraz kwestie dostępności (33,3%), w tym brak zrozumienia potrzeb komunikacyjnych i tłumaczy języka migowego. Uczestnicy najwyżej cenili samokierowane uczenie się (88,4%), zasoby cyfrowe (82,9%) i interakcje społeczne (81,4%), przewyższając wartość edukacji formalnej (76%). Kluczowym odkryciem była negatywna korelacja między satysfakcją z życia oraz postrzeganą zatrudnialnością a intencjami edukacyjnymi (β=-0,81, p=0,001), wskazująca, że uczenie się przez całe życie stanowi strategię poprawy sytuacji życiowej. Badanie dostarcza cennych wskazówek dla tworzenia bardziej dostępnych i inkluzywnych środowisk edukacyjnych dla osób słabosłyszących.listelement.badge.dso-type Item , I dizionari bilingui italiano-polacco, polacco-italiano durante il periodo della Repubblica Popolare di Polonia: una ricognizione lessicografica e didattica(Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2025) Palmarini, LucaIl seguente contributo, di carattere diacronico, si propone di analizzare i dizionari bilingui italiano-polacco e polacco-italiano pubblicati nel periodo in cui la Polonia faceva parte del cosiddetto blocco delle Repubbliche popolari, i Paesi socialisti satelliti dell’URSS. Dopo una sintetica esposizione dello sviluppo della lessicografia bilingue italiano-polacca, polacco-italiana, articolata in tre macrofasi temporali, e dopo aver citato gli studi finora svolti al riguardo, l’analisi si concentra sul periodo storico sopra menzionato. In primo luogo, viene delineato il contesto geo-politico di riferimento, per poi passare all’esame delle pubblicazioni lessicografiche intese qui soprattutto come strumenti didattici destinati all’apprendimento della lingua italiana. Il monopolio editoriale esercitato dal sistema comunista ha portato alla realizzazione di tre dizionari di di-mensioni, numero di lemmi e finalità differenti. Attraverso l’analisi della para-, macro- e micro-struttura dei dizionari emergono diverse caratteristiche che ci portano innanzitutto a definire queste opere prevalentemente unidirezionali, poiché rivolte principalmente alla comunità polonofona, anche se in due di esse si rivelano anche alcuni accenni di bidirezionalità. Due delle opere lessi-cografiche analizzate risultano effettivamente possedere anche un deciso carattere grammaticale; inoltre, una di esse si rivela adatta anche all’ambito accademico. Tuttavia, anche il terzo dizionario, di dimensioni minime e ufficialmente destinato alla conversazione durante i viaggi, presenta alcuni significativi aspetti didattici. This diachronic study analyses Italian–Polish and Polish–Italian bilingual dictionaries published during the period when Poland was part of the bloc of socialist People’s Republics, the satellite states of the USSR. After a brief overview of the development of Italian–Polish and Polish–Italian bilingual lexicography – divided into three macro-phases – and a review of previous studies on the subject, the analysis focuses on the historical period mentioned above. The article first outlines the relevant geopolitical context and then proceeds to examine the lexicographical publications, understood here primarily as didactic tools for learning Italian. The publishing monopoly exercised by the communist system led to the creation of three dictionaries differing in size, number of entries, and purpose. The analysis of their para-, macro- and microstructure reveals several features that allow these works to be classified predominantly as unidirectional, aimed mainly at Polish-speaking users, although two of them display certain signs of bidirectionality. Two of the dictionaries also have a distinctly grammatical character, one of which is additionally intended for academic use. The third dictionary, although minimal in size and officially designed for conversational use while travelling, likewise exhibits notable didactic value. Niniejszy artykuł o charakterze diachronicznym ma na celu analizę słowników dwujęzycznych włosko-polskich i polsko-włoskich opublikowanych w okresie, gdy Polska należała do tzw. bloku republik ludowych – socjalistycznych krajów satelickich ZSRR. Po zwięzłym omówieniu rozwoju leksykografii dwujęzycznej włosko-polskiej i polsko-włoskiej, ujętym w trzy makrofazy czasowe, oraz po przedstawieniu dotychczasowych badań na ten temat, analiza koncentruje się na wyżej wymienionym okresie historycznym. W pierwszej kolejności nakreślono kontekst geopolityczny, a następnie przeanalizowano publikacje leksykograficzne, rozumiane także jako narzędzia dydaktyczne przeznaczone do nauki języka włoskiego. Monopol wydawniczy sprawowany przez system komunistyczny doprowadził do powstania trzech słowników o różnej wielkości, liczbie haseł i przeznaczeniu. Analiza para-, makro- i mikrostruktury tych dzieł leksykograficznych ujawnia cechy pozwalające określić je przede wszystkim jako jednokierunkowe, skierowane głównie do społeczności polskojęzycznej, chociaż w dwóch z nich można dostrzec pewne oznaki dwukierunkowości. W szczególności dwa analizowane słowniki mają również charakter gramatyczny, a jeden z nich jest przeznaczony także do użytku akademickiego. Natomiast trzeci słownik, o minimalnych rozmiarach i oficjalnie przeznaczony do konwersacji podczas podróży, wykazuje także istotne walory dydaktyczne.listelement.badge.dso-type Item , Bikiniarze: analisi sociolinguistica del lessico riguardante la prima subcultura polacca(Wydawnictwo Gnome, 2025) Palmarini, LucaLo scopo del presente articolo è quello di presentare la terminologia impiegata per definire la subcultura polacca dei "Bikiniarze", diffusasi negli anni Cinquanta del XX secolo. Dopo aver delineato il contesto sociologico generale, nel quale viene messo in evidenza il carattere non conformista ed edonistico del fenomeno, il lemma "bikiniarz" viene analizzato in prospettiva diacronica, dapprima nei dizionari monolingui polacchi, sia normativi sia di parole di origine straniera, al fine di caratterizzarne l’evoluzione e, al contempo, di evidenziare le manipolazioni operate nel periodo in cui vigeva il sistema comunista. Successivamente, l’attenzione si concentra sulle modalità di lemmatizzazione del termine "bikiniarz" nei dizionari bilingui polacco–lingua straniera, con l’obiettivo di individuare le diverse strategie traduttive adottate. La fase conclusiva della ricerca riguarda l’analisi della terminologia specifica utilizzata per delineare i singoli elementi dell’abbigliamento tipico di questa subcultura. Ciò consentirà di dimostrare, da un punto di vista linguistico, la presenza di una rilevante influenza occidentale, riconducibile in particolare all’inglese parlato in Gran Bretagna, a quello parlato negli Stati Uniti, al francese e all’italiano. Verranno inoltre esaminati il carattere ludico dei neologismi dell’epoca e l’eredità storico-linguistica da essi lasciata. The purpose of this article is to present the terminology used to define the Polish subculture of Bikiniarze, which spread in the 1950s. After presenting the general sociological context, in which the nonconformist and hedonistic character of the phenomenon is highlighted, the entry Bikiniarz is diachronically analyzed, first in the monolingual Polish dictionaries, normative and words of foreign origin, to characterize its evolution and, at the same time, the manipulation carried out during the period in which the communist system was in force. Next, we look at how the word bikiniarz is lemmatized in bilingual Polish-other language dictionaries, to find different ways to translate it. The concluding phase of the research will pertain to the precise terminology employed to delineate the distinct components of the customary attire of this subculture. This will enable the substantiation of a significant Western influence from a linguistic standpoint, including British and American English, French, and Italian. Additionally, the playful nature of these neologisms of the era will be examined, as well as the historical-linguistic legacy that they have left behind.listelement.badge.dso-type Item , Literatura i teatr pod presją cenzury w pierwszej połowie XIX wieku – na przykładzie życia kulturalnego Lublina(Wydawnictwo DiG, 2009-12) Stoch, ElżbietaArtykuł dotyczy kwestii związanych z represyjną i prewencyjną cenzurą rosyjską, skierowaną przeciwko kulturze polskiej. Opisywane fakty, dotyczące literatury i teatru, poparte są dokumentacją archiwalną (np. Acta specialia dotyczące zakazanych dzieł), zachowaną głównie w języku rosyjskim. Rządowy (rosyjski) indeks zakazanych bezwarunkowo autorów obejmował dzieła Adama Mickiewicza, Maurycego Mochnackiego, Klementyny Tańskiej-Hoffmanowej, w których podkreślano potrzebę wzbudzania uczuć patriotycznych poprzez odwołanie się do tradycji narodowej. W artykule skupiono uwagę na rosyjskich przepisach cenzury i represyjnej polityce wobec polskich autorów i księgarzy. Autorka przedstawia klasyfikację publikacji zakazanych w XIX wieku. Przedmiotem szczegółowego opisu są przykłady polskich publikacji, zakazanych przez rosyjską cenzurę. Tabela zawiera wykazy zakazanych dzieł teologicznych, modlitewników, katechizmów, zakazanych podręczników szkolnych dla polskich dzieci, zakazanych dzieł polskich romantyków, dzieł dotyczących historii i geografii Polski czy dzieł filozoficznych. Na liście książek zakazanych w regionie lubelskim pod zaborem rosyjskim znalazły się również: “Wybór pieśni o tajemnicy Chrystusa, Jego Świętej Matki i niektórych świętych” oraz “Modlitewnik dla dzieci”. Pomimo zakazów nałożonych przez carskich urzędników, zakazane książki były rozpowszechniane w Polsce, co doprowadziło do zwiększenia kontroli nad księgarniami, polskimi szkołami i wędrownymi zespołami teatralnymi. The article concerns of matter connected with the Russian repressive and preventive Russian censorship directed against Polish culture. The facts described, concerning literature and theatre, are supported by archival documentation (e.g. Acta specialia concerning banned works), preserved mainly in Russian language. The Government Index of Banned Authors included the works by Adam Mickiewicz, Maurycy Mochnacki, Klementyna Tańska-Hoffmanowa, in which emphasized the need to raise patriotic feelings by referring to national tradition. The focus was on Russian censorship laws and repressive policies towards Polish authors and booksellers. The author presents a classification of publications banned in the 19th century .The subject of a detailed description are examples of Polish publications banned by Russian censorship. The table presents lists of banned theological works, prayer books, catechisms, banned school textbooks for Polish children, banned works by Polish Romantics, works on Polish history and geography, and works on philosophy. On the list of books banned in the Lublin Region under Russian rule were also works: The Selection of Songs about the Mystery of Christ, His Holy Mother and Some Saints and Prayer Book for Children. Despite the prohibitions imposed by tsarist officials, banned books were distributed in Poland, which led to increased control over bookshops, Polish schools and travelling theatre troupes.listelement.badge.dso-type Item , Opracowanie narzędzia do badania zasobów osób ocalonych z handlu ludźmi w Kenii – wersja eksperymentalna(2026-01-10) Jurek, Krzysztof; Dobrogowska, Monika; Niewiadomska, Iwona; Wołońciej, Mariusz; Talik, Elżbieta; Mrowca, Natalia; Maciejewski, Adam; Jabłońska-Kaczmarczyk, KatarzynaCel Celem wystąpienia jest przedstawienie narzędzia badawczego opracowanego w oparciu o teorię zachowania zasobów (COR) Stephena Hobfolla, służącego do identyfikacji i oceny zasobów psychologicznych, społecznych oraz materialnych u osób ocalonych z handlu ludźmi w Kenii. Szczególny nacisk położono na uwzględnienie kontekstu kulturowego, społecznego i religijnego w procesie tworzenia narzędzia. Metoda Narzędzie opracowano na podstawie wyników badania ilościowego przeprowadzonego w kwietniu 2025 r. we współpracy interdyscyplinarnego zespołu badawczego z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II z organizacją HAART Kenya (Awareness Against Human Trafficking). Próba obejmowała 128 osób ocalonych z handlu ludźmi. Wyniki Wyniki badania wskazały, że osoby ocalone z handlu ludźmi najczęściej identyfikują jako kluczowe zasoby: wsparcie społeczne (zwłaszcza ze strony wspólnoty religijnej), zdrowie fizyczne i psychiczne, możliwość edukacji oraz odzyskaną autonomię. Narzędzie umożliwiło również wyodrębnienie zasobów kulturowo specyficznych, takich jak duchowość czy przynależność do lokalnych grup samopomocowych. Wskazano na konieczność adaptacji zachodnich modeli teoretycznych do lokalnego kontekstu. Wnioski Opracowane narzędzie może służyć zarówno do diagnozy, jak i planowania wsparcia dla osób ocalonych z handlu ludźmi. Zastosowanie koncepcji COR w połączeniu z uważnością na kontekst kulturowy pozwala lepiej rozumieć złożoność procesów odbudowy zasobów po doświadczeniu traumy. Wyniki podkreślają znaczenie tworzenia narzędzi badawczych opartych na lokalnych realiach społecznych i kulturowych.listelement.badge.dso-type Item , Kompozytorzy pochodzenia włoskiego i ich utwory w zasobach muzykaliów Opactwa Cystersów w Krakowie-Mogile(Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2025-12-22) Ferfoglia, Susi; Smolarek, DariuszW ośrodkach kościelnych osiemnastowiecznej Rzeczpospolitej funkcjonowało wiele zespołów muzycznych, które wykonywały muzykę wokalno-instrumentalną i instrumentalną. Dobrze zachowanym i licznym zasobem takich źródeł muzycznych jest zbiór muzykaliów (ponad 300 kompozycji) znajdujący się w Archiwum Opactwa Ojców Cystersów w Krakowie-Mogile (nazwa łacińska klasztoru Clara Tumba). W repertuarze kapeli tego opactwa znajdowały się utwory polskich i zagranicznych osiemnastowiecznych kompozytorów. Wśród obcych można zauważyć sporą grupę twórców pochodzenia włoskiego (ok. 25 nazwisk). Są wśród bardziej znani np. L. Boccherini, P. Guglielmi, G. Paisiello, N. Piccinni, G. B. Sammartini. Ale znajdują się również muzycy, których nazwiska i ich kompozycje są odkrywane dopiero w ostatnich latach. W zbiorze jest ok. 40 utworów włoskich twórców. Na ten repertuar składają się: symfonie, sonaty, tria, arie wokalne (duety, tercety wokalne), kontrafaktury arii z oper, psalmy nieszporne, msza. Obecność dzieł kompozytorów włoskiego pochodzenia w repertuarze mogilskiej kapeli muzycznej może świadczyć o powiązaniach z innymi ośrodkami muzycznymi. Niektórzy włoscy muzycy (wykonawcy i kompozytorzy) działali w zespołach muzycznych na dworze kolejnych królów Polski: Augusta II Mocnego, Augusta III i Stanisława Augusta. Fakt ten wskazuje na polsko-włoskie relacje muzyczne w XVIII wiecznej Rzeczpospolitej. Tego rodzaju sytuacja sprzyjała transmisji obcego repertuaru i jego recepcji w środowisku muzycznym mogilskich cystersów. In the church centers of the eighteenth-century Polish-Lithuanian Commonwealth, there were many music groups that performed vocal-instrumental and instrumental music. A well-preserved and numerous resource of such musical sources is the collection of musical items (over 300 compositions) located in the Archives of the Cistercian Abbey in Kraków-Mogiła (the Latin name of the monastery is Clara Tumba). The repertoire of the abbey's chapel included pieces by Polish and foreign composers from the 18th century. Among the foreigners, there was a large group of artists of Italian origin (about 25 names). Among the more famous ones are L. Boccherini, P. Guglielmi, G. Paisiello, N. Piccinni, G. B. Sammartini. But there are also musicians whose names and compositions have only been discovered in recent years. The collection includes about 40 pieces by Italian composers. This repertoire includes: symphonies, sonatas, trios, vocal arias (duets, vocal trios), contrafacta of arias from operas, vespers psalms, mass. The presence of works by composers of Italian origin in the repertoire of the Mogiła music ensemble may indicate connections with other musical centres. Some Italian musicians (performers and composers) were active in music ensembles at the court of successive Polish kings: Augustus II the Strong, Augustus III and Stanisław August. This fact indicates Polish-Italian musical relations in the 18th century Polish-Lithuanian Commonwealth. This type of situation was conducive to the transmission of foreign repertoire and its reception in the musical environment of the Mogiła Cistercians.listelement.badge.dso-type Item , XV-wieczny antyfonarz z Opactwa Cystersów w Mogile – źródło do badań monodii liturgicznej(Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2025-12-30) Wiśniewski, PiotrArtykuł stanowi wstępną prezentację najstarszego dostępnego antyfonarza cysterskiego z Opactwa Cystersów w Mogile. Z uwagi na swój unikatowy charakter stanowi on ważne źródło wiedzy na temat dawnej liturgii cysterskiej i uprawianej w tym klasztorze sztuki muzycznej. Już wstęp-na adiustacja księgi pozwala stwierdzić, że mamy do czynienia de facto z trzema różnymi źródłami, spośród których niekoniecznie wszystkie mają cysterską proweniencję, a których wybrane fragmenty tak umiejętnie scalono pod względem liturgicznym, że tworzą jednolitą księgę. Ponieważ sporządzona była ona dla wspólnoty cystersów, jest bezcennym źródłem dla poznania chórowej modlitwy tego za-konu. Nakreślone w artykule kierunki dalszych badań z pewnością dostarczą wielu cennych informacji i materiału badawczego dla muzykologów i liturgistów zajmujących się cysterskim officium divinum. This article is a preliminary presentation of the oldest available Cistercian antiphonary from the Cistercian Abbey in Mogiła. Due to its unique character, it constitutes an important source of knowledge about the ancient Cistercian liturgy and the musical art practised in this monastery. Even a preliminary examination of the book reveals that we are in fact dealing with three different sources, not all of which necessarily have a Cistercian provenance, but whose selected fragments have been so skillfully integrated from a liturgical point of view that they form a single book. Sin-ce it was prepared for the Cistercian community, it is an invaluable source for the knowledge of the choir prayer of this order. The directions for further research outlined in the article will certainly provide much valuable information and research material for musicologists and liturgists dealing with the Cistercian officium divinum.listelement.badge.dso-type Item , L’inno "Te decet laus" in un salterio olivetano del XV secolo proveniente da Łódź, in Polonia(Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2025-12-22) Wiśniewski, PiotrL’articolo presenta la questione della tradizione melodica di uno dei più antichi inni cristiani: Te decet laus, registrato in un salterio manoscritto olivetano di provenienza italiana conservato nel Museo dell’Arcidiocesi di Łódź a Łódź. L’autore fornisce una breve panoramica della genesi dell’opera, ne definisce la struttura formale e la classifica – alla luce della tipologia di Michel Huglo – come un tipo classico di melodia gregoriana. Scritto in forma di prosa e con il carattere di una grande dossologia, il testo dell’inno conserva le congiunzioni preposizionali originali (“cum Spiritu”) nella trasmissione olivetana. Una caratteristica distintiva della melodia olivetana rispetto alle altre opere consultate è il melisma più elaborato sulla parola laus. Il carattere classico della melodia dell'inno è indicato, tra l’altro, dalla sua intonazione quasi inedita nei canti romani antichi. L’archetipo più probabile della melodia nel codice di Łódź è il salterio olivetano di Modena, a cui la versione di Łódź è quasi identica. Artykuł przedstawia zagadnienie tradycji melodycznej jednego z najstarszych starożytnych hymnów chrześcijańskich: Te decet laus, zanotowanego w rękopiśmiennym psałterzu oliwetańskim proweniencji włoskiej przechowywanym w Muzeum Archidiecezji Łódzkiej w Łodzi. Autor przybliża krótką genezę utworu, określa jego strukturę formalną i klasyfikuje go – w świetle typologii Michel’a Huglo – jako typ klasyczny melodii gregoriańskiej. Tekst hymnu napisany w formie prozy i mający charakter wielkiej doksologii zachowuje w przekazie oliwetańskim pierwotne łączniki przyimkowe („cum Spiritu”). Wyróżnikiem melodii oliwetańskiej w stosunku do innych konsultowanych przekazów jest bardziej rozbudowany melizmat na słowie laus. Na klasyczny charakter melodii hymnu wskazuje m.in. jego intonacja prawie niespotykana w śpiewach starorzymskich. Najprawdopodobniej archetypem melodii w kodeksie z Łodzi był psałterz oliwetański z Modeny, z którym wersja łódzka jest prawie tożsama. The article presents the issue of the melodic tradition of one of the oldest ancient Christian hymns: Te decet laus, recorded in an Olivetan manuscript psalter of Italian provenance stored in the Museum of the Archdiocese of Łódź in Łódź (Poland). The author gives a brief overview of the work’s genesis, defines its formal structure and classifies it – in the light of Michel Huglo's typology – as a classical type of Gregorian melody. Written in prose form and having the character of a great doxology, the text of the hymn preserves the original prepositional conjunctions (‘cum Spiritu’) in the Olivetan transmission. A distinguishing feature of the Olivetan melody in relation to the other messages consulted is the more elaborate melisma on the word laus. The classical character of the hymn's melody is indicated, among other things, by its intonation almost unprecedented in ancient Roman chants. The most likely archetype of the melody in the Lodz codex was the Olivetan psalter from Modena, with which the Łódź version is almost identical.