The Repository collects scientific achievements of employees and doctoral students of the John Paul II Catholic University of Lublin. The purpose of the repository is dissemination of the scientific achievements of the John Paul II Catholic University of Lublin, promoting conducted scientific research and supporting didactic activities. The repository collects, stores and shares digital documents in the form of books, scientific articles, scientific journals, conference materials, didactic materials etc.
Communities in ReKUL
Recent Submissions
listelement.badge.dso-type Item , Ks. Sebastian Nuceryn jako tłumacz pism św. Teresy z Avila(2026-05-07) Frąkała, KlaraRozprawa analizuje działalność translatorską Sebastiana Nuceryna (1565-1635), kaznodziei krakowskiego, który wprowadził pisma św. Teresy z Avila do polskiej kultury religijnej. Ukazuje znaczenie jego przekładów dla kształtowania duchowości XVII wieku oraz przeniesienia tradycji hiszpańskiego mistycyzmu na grunt Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Odwołując się do historii kulturowego przekładu, badanie osadza twórczość Nuceryna w kontekście potrydenekiej odnowy religijnej, naznaczonej reformami zakonnymi i rozwojem modlitwy kontemplacyjnej. Rozprawa analizuje trzy przekłady Nuceryna - "Libro de las fundaciones", "Camino de perfection" i "Castillo interior" - ukazując, jak tłumacz stworzył polski idiom mistyczny i wykorzystał elementy paratekstowe w celach dydaktycznych. Posługiwanie się włoskimi pośrednikami ukazuje złożoność transferu kulturowego oraz zjawisko translacji pośredniej i kulturowej. Pomimo pośrednictwa językowego Nuceryn skutecznie przystosował pisma Teresy do duchowości polskiej, zachowując ich obcy, mistyczny ton. Jego przekłady wzbogaciły życie zakonne, a także trafiły do odbiorców świeckich, upowszechniając ideały kontemplacji. Jako jeden z pierwszych, którzy przetłumaczyli doświadczenie mistyczne na język polski, Nuceryn odegrał kluczową rolę w recepcji dziedzictwa hiszpańskiej reformatorki i w rozwoju nowożytnej literatury religijnej. This dissertation examines the translation work of Sebastian Nuceryn (1565—1635), a Kraków preacher who introduced the writings of St. Teresa of Avila into Polish religious culture. It explores the role of his translations in shaping seventeenth-century spirituality and transferring Spanish mystical thought to the Polish-Lithuanian context. Drawing on the cultural history of translation, the study situates Nuceryn’s work within the post-Tridentine renewal, marked by monastic reforms and the rise of contemplative prayer. The dissertation analyzes three of Nuceryn’s translations— "Libro de las fundaciones", "Camino de perfection", and "Castillo interior"— showing how he developed a Polish idiom of mysticism and used paratextual elements for didactic purposes. His reliance on Italian intermediaries illustrates the complexity of cultural transfer and the phenomena of indirect and cultural translation. Despite linguistic mediation, Nuceryn effectively adapted Teresa’s writings to Polish spirituality while preserving their mystical tone. His translations enriched Carmelite circles and reached lay readers, spreading contemplative ideals. As one of the first to express mystical experience in Polish, Nuceryn played a key role in the reception of the Spanish reformer’s legacy and in the development of early modern Polish religious literature.listelement.badge.dso-type Item , Kościół w ujęciu Kardynała Mariana Jaworskiego(2026-05-14) Godek, MateuszPraca podejmuje temat Kościoła w ujęciu Kardynała Mariana Jaworskiego. Pierwszy rozdział opisuje osobę i kontekst eklezjalny Jaworskiego. Drugi rozdział omawia podstwowe prawdy o Kościele. Trzeci rozdział przedstawia strukturę Kościoła. Czwarty ukazuje drogę Kościoła ku eschatologicznej pełni. This work undertakes the theme of the Church in the perspective of Cardinal Marian Jaworski. The first chapter describes the person and the ecclesial context of Jaworski . The second chapter discusses basic truths about the Church. The third chapter presents the structure of the Church. The fourth chapter shows the way of the Church toward eschatological fullness.listelement.badge.dso-type Item , Praca czynnikiem resocjalizacji młodocianych skazanych w polskich jednostkach penitencjarnych(2026-05-04) Komisarska, AnnaCelem rozważań w dysertacji jest przeanalizowanie znaczenia i możliwości wpływu pracy młodocianych skazanych na proces resocjalizacji w polskich jednostkach penitencjarnych. Ponadto celem jest łączenie teorii, aktualnych wyników badań naukowych oraz praktyki, a także wypracowanie obszaru działań teoretycznych i empirycznych, które znajdą zastosowanie w rzeczywistych sytuacjach. Dysertacja odwołuje się zarówno do teorii, jak i do praktyki, starając się zidentyfikować praktyczne podejścia do wspierania osób młodocianych skazanych. Stwarza ona ponadto przestrzeń do wymiany doświadczeń, poglądów i inspiracji, wierząc, że tylko połączenie wspólnych doświadczeń może przynieść pozytywne efekty pracy w trudnym środowisku resocjalizacyjnym. Badania naukowe poparte doświadczeniem, ukazują średnio optymistyczny wizerunek polskiego systemu resocjalizacyjnego. Reforma systemu penitencjarnego, w tym resocjalizacja skazanych wydaje się być nieuniknioną cechą dyskusji o polityce karnej w demokratycznych społecznościach. Drogą realizacji wartości pracy na gruncie zakładu karnego powinno być wychowanie przez pracę młodocianego przestępcy. Zatrudnienie więźniów nie może być i nie jest wystarczającym środkiem resocjalizacji, zapewniającym pomyślną readaptację po zwolnieniu. „Zmiana młodego człowieka powinna absolutnie polegać na dostrzeganiu potencjałów, talentów, zasobów, umiejętności, kompetencji i rozwijaniu ich, a nie na nieustannej wojnie z deficytami, ułomnościami i [(...) próbie – przyp. AK] naprawy tych deficytów” (Gawina, 2024; Konopczyński, 2010). The aim of the dissertation is to analyse the importance and possibilities of the impact of the work of juveniles convicted on the process of rehabilitation in Polish penitentiary units. In addition, the aim is to combine theory, current research results and practice, as well as to develop an area of theoretical and empirical activities that will be applied in real situations. The dissertation refers to both theory and practice, trying to identify practical approaches to supporting juvenile convicts. It also creates a space for the exchange of experiences, views and inspirations, believing that only a combination of common experiences can bring positive effects of work in a difficult rehabilitation environment. Scientific research supported by experience shows a moderately optimistic image of the Polish resocialization system. The study and reconstruction of the principles of adjudication and rehabilitation of convicts seems to be an inevitable feature of the discussion on criminal policy in democratic societies. The way to realize the value of work in a prison should be to educate a juvenile offender through work. The employment of prisoners cannot and is not a sufficient means of rehabilitation, ensuring successful readaptation after release. “The change of a young person should absolutely consist in recognizing potentials, talents, resources, skills, competences and developing them, and not in a constant war against deficits, handicaps and [(...) attempt – AK's note] to correct these deficits” (Gawina, 2024; Konopczyński, 2010).listelement.badge.dso-type Item , Konfrontacja wiary z marksizmem kulturowym(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2025) Kowalczyk, DariuszWiara jest niesiona przez kulturę, a kultura otwiera się na transcendencję poprzezwiarę. Wiara bez kultury jest zawieszona w próżni, a kultura bez wiary staje się płytka i zmerkantylizowana. Niestety, owocny związek wiary i kultury ulega niepokojącemu osłabieniu. Co gorsza, słabnie sama kultura, stając się niekiedy przeciwieństwem prawdziwej kultury, czyli antykulturą. Te procesy związane są z neomarksizmem, czyli marksizmem kulturowym, który w ostatnim wieku z powodzeniem realizuje „marsz przez instytucje”. Wystarczy wspomnieć takie zakorzenione w neomarksizmie zjawiska, jak dyktatura relatywizmu, tolerancja negatywna,gender/LGBT, wokizm. Podwaliny pod te ideologie położyli m.in. neomarksistowscymyśliciele, skupieni wokół tzw. szkoły frankfurckiej. Kościół, który chce głosić zbawienie w Jezusie Chrystusie, nie może nie konfrontować się dziśz marksizmem kulturowym. W tej konfrontacji potrzebna jest m.in. odnowiona apologia, która na nowo postawi w centrum osobę Jezusa Chrystusa. Faith is carried by culture, and culture opens itself to transcendence through faith. Faith without culture hovers in a vacuum, and culture without faith becomes shallow and commercialised. Unfortunately, the fruitful relationship between faith and culture is being weakened in a disturbing way. Worse still, culture itself is weakening, sometimes becoming the opposite of real culture, that is, anti-culture. These processes are related to neo-Marxism, i.e., cultural Marxism, which in the last century has successfully implemented a „march through institutions”. Suffice it to mention such phenomena rooted in neo-Marxism as the dictatorship of relativism, negative tolerance, gender/LGBT, woke ideology. The foundations of these ideologies were laid by neo-Marxist thinkers, gathered around the so-called Frankfurt School. A Church that seeks to proclaim salvation in Jesus Christ cannot fail to confront cultural Marxism today. In this confrontation, among other things, a renewed apologia is needed, which will put the person of Jesus Christ in the centre again.listelement.badge.dso-type Item , Kult eucharystyczny poza Mszą św. w drugim tysiącleciu Kościoła(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2025) Królikowski, JanuszW drugim tysiącleciu Kościoła dokonał się wyjątkowy postęp w rozwoju kultu eucharystycznego poza Mszą św., przyjmując bardzo zróżnicowane postacie. Był on efektem rozwoju doktrynalnego dotyczącego Eucharystii, a także związanych z tym odczuwanych w różnych środowiskach kościelnych potrzeb uczczenia Chrystusa, który stał się darem dla człowieka i drogą zbawienia. Głównymi i powszechnie przyjętymi formami tego kultu są: obrzęd podniesienia świętych postaci, prywatna i wspólnotowa adoracja Najświętszego Sakramentu, prywatne praktyki modlitewne, uroczystość Bożego Ciała z tradycyjną procesją eucharystyczną, praktyka nabożeństwa czterdziestogodzinnego, kongresy eucharystyczne lokalne, narodowe i międzynarodowe. W artykule zostają podjęte zagadnienia dotyczące historycznej genezy tych form pobożności, a także aspekty teologii, które je uzasadniają. In the second millennium of the Church, exceptional progress was made in the development of Eucharistic worship outside the Mass, assuming very diverse forms. It was the result of doctrinal development concerning the Eucharist, as well as the related needsfelt in various church environments to honor Christ, who became a gift for man and the way of salvation. The main and commonly accepted forms of this worship are: the rite of elevation of the Holy Species, private and communal adoration oft he Blessed Sacrament, private prayer practices, the celebration of Corpus Christi with the traditional Eucharistic procession, the practice of the „Forty Hours’ Devotion”, local, national and international Eucharistic congresses. The article addresses issues concerning the historical genesis of these forms of piety, as well as some aspects of theology that justify them.listelement.badge.dso-type Item , Kościół jako Oblubienica Chrystusa w pismach Edyty Stein – Św. Teresy Benedykty od Krzyża(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2025) Ferdek, BogdanStein nie napisała żadnego eklezjologicznego traktatu. W swoich pismach posługuje się jednak modelem Kościoła jako Ciała Chrystusa. Nie mniej bliskie jest jej również porównanie relacji Chrystusa z Kościołem do małżeństwa, które dochodzi do głosu w Liście do Efezjan 5, 22−33. Kościół byłby więc sponsa Christi. Autor chciałby poprzez analizę pism Świętej usystematyzować jej rozumienie Kościoła jako Oblubienicy Chrystusa. To zadanie zostało częściowo zrealizowane w publikacji "Symboliczny sens kobiety w ujęciu Edith Stein". W niniejszej publikacji autor chciałby pójść dalej i ukazać konkretyzację tego modelu Kościoła w sakramentach, zwłaszcza chrzcie, bierzmowaniu i Komunii św., życiu zakonnym, mistyce oraz eschatologii. Chrześcijanin staje się sponsa Christi przez sakramenty inicjacji chrześcijańskiej, nieliczni chrześcijanie – przez życie zakonne – jeszcze mniej liczni – przez doświadczenie mistycznego zaślubienia duszy z Bogiem. Wypełnieniem sakramentalnego, zakonnego i mistycznego bycia sponsa Christi jest przebóstwienie – eschatologiczne zaślubiny Boga ze zbawioną ludzkością. Idea Kościoła jako sponsa Christi jest podstawą symbolicznej eklezjologii Stein. Symboliczna eklezjologia za pomocą znanego z doświadczenia małżeństwa chce wyjaśnić tajemnicę Kościoła Boga żywego (1 Tm 3, 15). Symboliczna eklezjologia weszła w biografię Edith Stein/Teresy Benedykty od Krzyża. Była wierną sponsa Christi od chrztu w białym płaszczu poprzez wejście do zakonu w białej sukni dobiałej szaty w eschatologicznym rajskim ogrodzie, do której doszła poprzez czerwień krwi męczeństwa. Stein did not write any ecclesiological treatise. However, in her writings he uses the model of the Church as the Body of Christ. No less close is her comparison of Christ’s relationship with the Church to marriage, which appears in the Letter to the Ephesians 5:22−33. The Church would therefore be sponsa Christi. The author would like to systematize her understanding of the Church as the Bride of Christ by analyzing the Saint’s writings. This task was partially accomplished in the publication The Symbolic Meaning of Woman by Edith Stein. In this publication, the author would like to go further and show the concretization of this model of the Church in the sacraments, especially baptism, confirmation and Holy Communion, monastic life, mysticism and eschatology. A Christian becomes sponsa Christi through the sacraments of Christian initiation, a few Christians − through monastic life, and even fewer − through the experience of the mystical marriage of the soul with God. The fulfillment of the sacramental, monastic and mystical being of sponsa Christi is divinization − the eschatological wedding of God with saved humanity. The idea of the Church as sponsa Christi is the basis of Stein’s symbolic ecclesiology. Symbolic ecclesiology, using the marriage known from experience, wants to explain the mystery of the Church of the living God (1 Tim 3:15). Symbolic ecclesiology entered the biography of Edith Stein/Teresa Benedicta of the Cross. She was a faithful sponsa Christi from baptism in a white cloak, through entering the convent in a white dress, to the white robe in the eschatological paradise garden, which she achieved through the red blood of martyrdom.listelement.badge.dso-type Item , Znaczenie Soboru Nicejskiego (325 r.) dla Kościoła z perspektywy 1700 lat(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2025) Froniewski, JacekGłównym celem tego artykułu jest ukazanie stale aktualnej i inspirującej głębit eologicznej pierwszego soboru w Nicei sprzed 1700 lat, którego rocznica stanowi obecnie jeden z filarów obchodów Roku Jubileuszowego w całym Kościele. Tekst podzielony został na trzy ściśle powiązane ze sobą sekcje. Pierwszą część artykułu stanowi wprowadzenie historyczne, bez którego nie można zrozumieć uwarunkowań tego wydarzenia w jego ówczesnym kontekście religijnym i politycznym. Centralna partia tekstu poświęcona została teologicznemu dorobkowi soboru, a zwłaszcza analizie Symbolu nicejskiego w jego części chrystologicznej. Ten element wypracowany przez ojców soborowych wobec kontrowersji ariańskiej stanowi najważniejszy, nowatorski zwrot w dotychczasowym myśleniu teologicznym. W ostatniej sekcji, zwierającej wnioski, zestawione są jego najważniejsze skutki, istotne na przestrzeni dziejów Kościoła. Dziedzictwo soboru nicejskiego z 325 roku to przede wszystkim Symbol wiary, który do dzisiaj stanowi fundament doktrynalny chrześcijaństwa i to chrześcijaństwa wówczas niepodzielonego, a zatem to nicejskie Credo jest ciągle wspólnym dziedzictwem wszystkich chrześcijan i tu leży jego niezwykły potencjał ekumenicznyw dobie współczesnej. Dlatego trzeba też pamiętać, że ten sobór to nie tylko wielka teologia, bo w istocie każdy chrześcijanin stale czerpie z niego, powtarzając co niedziela Credo, którego zręby powstały w Nicei i trwale określają naszą tożsamość jako wierzących w Chrystusa. The main purpose of this article is to show the ever-present and inspiring theological depth of the First Council of Nicaea of 1700 years ago, the anniversary of which is now one of the pillars of the Jubilee Year celebrations throughout the Church. The text is divided into three closely related sections. The first part of the article is a historical introduction, without which it is not possible to understand the circumstances of the event in its religious and political context at the time. The central part of the text is devoted to the theological achievements of the Council, particularly the analysis of the Nicene Creed in its christological section. This element developed by the Council fathers in relation to the Arian controversy represents the most important, innovative turn in theological thinking to date. The final section, containing the conclusions, summarises its most important implications relevant throughout the history of the Church. The heritage of the Council of Nicaea of 325 is first and foremost the Symbol of Faith, which to this day constitutes the doctrinal foundation of Christianity, and of a Christianity that was undivided at the time, and thus this Nicene Creed is still the common heritage of all Christians, and therein lies its extraordinary ecumenical potential in the modern era. Therefore, it is also important to remember that this Council is not only a great theology, because in fact every Christian constantly draws on it by repeating every Sunday the Creed, the framework of which originated in Nicaea and permanently defines our identity as believers in Christ.listelement.badge.dso-type Item , Christianity in the Socialist Kingdom on the Mekong: The Church and Theology of Laos(Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II i Towarzystwo Teologów Dogmatyków, 2025) Klejnowski-Różycki, Dariusz; Sękowski, Piotr; Cudziło, BartłomiejChristianity and theology in Laos have their own unique specificity: they have developed as a minority religion in the context of Buddhism and animism, under constant state supervision and the experience of persecution. The identity of the Church is influenced by both the legacy of the ancient monarchical Buddhist tradition and contemporary socialism, which closes the state to the world and deepens the poverty of society. The Catholic and Protestant Churches build structures based on the testimony of martyrs, inculturation, dialogue and pastoral care for the poor. The main theological trends are the theology of martyrdom, inculturation and social involvement. Local clergy play a key role. Translations of liturgy and Holy Scripture and education of lay people support the development of local theology. Chrześcijaństwo i teologia w Laosie mają swoją wyjątkową specyfikę: rozwijają się jako religia mniejszościowa w kontekście buddyzmu i animizmu, pod stałym nadzorem państwa i doświadczeniem prześladowań. Na tożsamość Kościoła wpływa zarówno dziedzictwo dawnej monarchicznej tradycji buddyjskiej, jak i współczesny socjalizm, który zamyka państwo na świat i pogłębia biedę społeczeństwa. Kościół katolicki i protestancki budują struktury oparte na świadectwie męczenników, inkulturacji, dialogu i duszpasterstwie ubogich. Główne nurty teologiczne to teologia męczeństwa, inkulturacji i zaangażowania społecznego. Kluczową rolę odgrywają duchowni lokalni. Tłumaczenia liturgii i Pisma Świętego oraz edukacja świeckich wspierają rozwój rodzimej teologii.