Przegląd Prawno-Ekonomiczny
Permanent URI for this community
„Przegląd Prawno-Ekonomiczny” został utworzony 21 maja 2007 r. decyzją Rady Wydziału Zamiejscowego KUL w Stalowej Woli. Od października 2019 r. Redakcja czasopisma działa przy Instytucie Ekonomii i Finansów KUL w Lublinie. W kwartalniku publikowane są artykuły naukowe dotyczące istotnych zagadnień z dziedziny prawa, ekonomii, finansów i zarządzania o charakterze zarówno teoretycznym, jak i praktycznym. Czasopismo umożliwia polskim i zagranicznym badaczom dyskusję naukową nad aktualnymi problemami z tego obszaru. Redakcja przyjmuje oryginalne opracowania naukowe w języku polskim i angielskim, przygotowane rzetelnie z zachowaniem zasad etyki obowiązujących w nauce. Publikacja w „Przeglądzie Prawno-Ekonomicznym” jest bezpłatna.
(English) Based on the decision of the Faculty Council at the Off-Campus Faculty of Law and Economic Sciences in Stalowa Wola „Law and Economics Review” was founded on 21st of May 2007. Since October 2019 the Editorial Team operates in Lublin, within the Institute of Economics and Finance structure. Objectives and scope „Law and Economics Review” quarterly publishes theoretical and practical academic research in law, economics, finance, and management. The Journal provides a platform to discuss current problems in these fields, both for Polish and international researchers. The Editorial Team accepts original articles both in English and Polish that present thorough scientific research and respect ethical standards. Publishing work in „Law and Economics Review” is free of charge.
OTWARTY DOSTĘP
"Przegląd Prawno-Ekonomiczny" funkcjonuje w formule Open Access, co oznacza, że cała jego zawartość jest dostępna bez opłat dla użytkownika lub jej/jego instytucji. Użytkownicy mogą czytać, pobierać, kopiować, drukować, przeszukiwać lub korzystać z pełnych tekstów artykułów, czy też używać ich w każdym prawem dozwolonym celu, bez proszenia o zgodę wydawcy bądź autora. Pozostaje to w zgodzie definicją BOAI dotyczącą wolnego dostępu. To czasopismo stosuje zasadę bezpośredniego dostępu do jego treści (open access), hołdując zasadzie, że darmowe udostępnianie czytelnikom treści badań naukowych przyczynia się do szerszej wymiany wiedzy w wymiarze światowym.
Redaktor Naczelny:
Paweł Marzec (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska)
Zastępcy Redaktora Naczelnego:
Juraj Rákoš (Univerzita sv. Cyrila a Metoda v Trnave, Słowacja)
Redaktorzy tematyczni:
Ivana Butoracová Šindleryová (Univerzita sv. Cyrila a Metoda v Trnave, Słowacja)
Isaac Desta (Holly Cross College at Notre Dame, USA)
Artur Lis (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska)
Marcin Okulski (WSEPiNM w Kielcach, Polska)
Jerzy Parchomiuk (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska)
Timothy Wright (Holly Cross College at Notre Dame, USA)
Katarzyna Ziętek-Kwaśniewska (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska)
Maria Zuba-Ciszewska (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska)
Krzysztof Dobieżyński (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska
Redaktor statystyczny
Mirosław Urbanek (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska)
RADA NAUKOWA:
Antoni DĘBIŃSKI (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska)
Thomas BURZYCKI (Holy Cross College at Notre Dame, USA)
Wiktor CZEPURKO (Ukraina)
Leszek ĆWIKŁA (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska)
Czesław DEPTUŁA (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska)
Marzena DYJAKOWSKA (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska)
Andrzej DZIĘGA (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska)
Krzysztof GRZEGORCZYK (Wyższa Szkoła Humanistyczno-Przyrodnicza w Sandomierzu, Polska)
Dominik HRYSZKIEWICZ (Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie, Polska)
Aleks JUŁDASZEW (Interregional Academy of Personnel Management, Ukraina)
Andrzej KUCZUMOW (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska)
Phouphet KYOPHILAVONG (National University of Laos, Laos)
Pantelis KYRMIZOGLOU (Alexander TEI of Thessaloniki, Grecja)
Antoni MAGDOŃ (Uniwersytet Rzeszowski, Poland)
Michaela MORAVČIKOVÁ (University in Trnawa, Słowacja)
Wojciech NASIEROWSKI (University of New Brunswick, Kanada)
Jurij PACZKOWSKI (Uniwersytet Lwowski, Ukraina)
Pylyp PYLYPENKO (Ivan Franko National University of Lviv, Ukraina)
Anton STASCH (European Akademy of Technology & Management, Niemcy)
Jiří Rajmund TRETERA OP (Uniwersytet Karola w Pradze, Czechy)
Vytautas Steponas VAIČIŪNAS (Uniwersytet Witolda Wielkiego, Litwa)
Anna VISVIZI (School of Business DEREE The American College of Greece, Grecja)
Tomasz WIELICKI (California State University at Fresno, USA)
Krzysztof WARCHAŁOWSKI (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Polska)
Tomasz RAKOCZY(Akademia Ignatianum w Krakowie)
Łukasz FURMAN (Państwowa Akademia Nauk Stosowanych, Krosno)
ISSN: 1898-2166
e-ISSN: 2720-6734
DOI: 10.31743/ppe
News
Redakcja "Przeglądu Prawno-Ekonomicznego"
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
Al. Racławickie 14
20-950 Lublin
Konwikt, p. 112
ppe@kul.pl
tel. (81) 461 11 12
Główna osoba do kontaktu:
Sekretarz Redakcji:
Joanna Korczyńska-Kulgawiuk
Browse
Browsing Przegląd Prawno-Ekonomiczny by Title
Results Per Page
Sort Options
- ItemA study on adulteration of alcoholic beverages in Poland. What next?(Wydawnictwo KUL, 2021) Kowalska, Aleksandra; Manning, LouiseGaps in market governance create a vulnerability for adulteration to occur and the paper concludes with framing the challenges of addressing the sale of adulterated and mislabelled alcoholic beverages in Poland. The aim of the study was to review and critique the incidence of adulteration of alcoholic beverages in Poland, between 2009 and 2019, in order to provide recommendations for governance structures to reduce the likelihood of such offences occurring in the future. The methodological approach was to firstly review existing literature to position the Polish alcoholic beverage sector and consider food adulteration and then to analyse more specifically: (1) Agricultural and Food Quality Inspection (IJHARS) data on the prevalence of adulteration of alcoholic beverages in Poland; (2) Trade Inspection (IH) data on the prevalence of mislabelling of alcoholic beverages in Poland. The analysis of the IH data for the period 2009–2019 showed that alcoholic beverages in Poland were less commonly mislabelled than other food product categories. Focused analysis of IJHARS data between 2016–2019 for the beverages of concern (n=56) revealed that most non-compliances were due to missing items in the list of ingredients, lower actual alcoholic strength of the product than the value declared, or a misnomer i.e. incorrect or incomplete name of the product. Since Poland is a significant producer and consumer of vodka and beer in Europe and throughout the world, formal food quality and safety management systems should be put in place for protecting the integrity of the products and positive food safety culture should be created, measured and systematically improved in the enterprises operating in alcoholic beverages industry. Słabnąca kontrola na rynku napojów alkoholowych w Polsce sprawia, że rośnie podatność tych produktów na zafałszowania i nieprawidłowości w oznakowaniu. Celem artykułu było dokonanie krytycznego przeglądu przypadków zafałszowań napojów alkoholowych w Polsce z lat 2009–2019 oraz sformułowanie rekomendacji dla struktur zarządzania w obszarze przeciwdziałania niezgodnościom. Podejście metodologiczne obejmowało: (1) przegląd literatury dotyczącej fałszowania żywności oraz pozycji polskiej branży napojów alkoholowych w gospodarce; (2) analizę danych pochodzących z upublicznionych decyzji Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) dotyczących zafałszowań żywności oraz wyników kontroli Departamentu Inspekcji Handlowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (IH UOKiK) w zakresie oznakowania. Analiza danych IH z lat 2009–2019 dowiodła, że napoje alkoholowe są relatywnie rzadziej fałszowane w Polsce niż produkty żywnościowe z innych grup technologicznych. Szczegółowa analiza danych IJHARS z lat 2016–2019 dotyczących 56 zafałszowanych napojów alkoholowych wykazała, że wśród najczęściej stwierdzanych nieprawidłowości były: pominięcie w wykazie pewnych składników, które powinny się w nim znaleźć, zaniżona zawartość alkoholu etylowego w produkcie względem deklaracji na etykiecie, błędnie oznaczona nazwa produktu. Ze względu na mocną pozycję Polski na europejskim i światowym rynku wódki i piwa warto zwiększać skalę wdrożenia systemów zarządzania jakością i bezpieczeństwem żywności właściwych do walki, przeciwdziałania i łagodzenia skutków fałszowania tych produktów, aby chronić ich wiarygodność. Ogromne znaczenie ma tu zwłaszcza kształtowanie, pomiar i doskonalenie pozytywnej kultury bezpieczeństwa żywności w przedsiębiorstwach z branży alkoholowej.
- ItemAkty kierownictwa wewnętrznego w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów(Wydawnictwo KUL, 2024) Wasilewski, KrystianCelem artykułu jest zbadanie specyfiki aktów kierownictwa wewnętrznego stosowanych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (KPRM). Problem badawczy artykułu koncentruje się na kwestii nakładania się różnych form kierownictwa - Prezesa Rady Ministrów, ministrów (w tym sekretarzy i podsekretarzy stanu) oraz Szefa Kancelarii - i ich wzajemnych relacji w stosowaniu aktów kierownictwa wewnętrznego w tym samym urzędzie administracji publicznej. Interesującym zagadnieniem jest ustalenie, czy taka złożona struktura kierowania, przy współistnieniu różnych organów kierowniczych, sprzyja efektywności działania KPRM realizacji powierzonych jej zadań. Organizacja KPRM jest w pewnym sensie poddana pod aktualną politykę Rady Ministrów, a zmiany w strukturze organizacyjnej są dostosowywane do bieżących priorytetów rządu. Samo kierowanie KPRM zostało zastrzeżone dla Szefa Kancelarii, którego rola wykracza poza typowe funkcje administracyjne. Szef Kancelarii nie musi pełnić funkcji ministra, co czyni to stanowisko specyficznym w kontekście struktury administracji rządowej. Ważnym z punktu widzenia nauki administracji jest zagadnienie nakładania się władztwa kierowniczego, Prezesa Rady Ministrów, ministrów (w tym sekretarzy i podsekretarzy stanu) oraz Szefa Kancelarii. Interesującym zagadnieniem doktrynalnym jest właściwe zrozumienie stosowania aktów kierownictwa w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. W urzędzie tym bowiem współistnieją, ale nie zawsze się uzupełniają, akty kierownictwa wewnętrznego stosowane przez odrębne organy kierownictwa. Powstaje pytanie: czy to złożone kierowanie urzędem pozwala na efektywne funkcjonowanie administracji rządowej oraz realizację jej zadań? The purpose of this article is to examine the specific nature of internal management acts applied within the Chancellery of the Prime Minister (KPRM). The research problem centers on the overlap of different forms of leadership – those of the Prime Minister, ministers (including secretaries and undersecretaries of state), and the Head of the Chancellery – and their mutual relationships in the application of internal management acts within the same public administration office. An interesting issue is to determine whether such a complex management structure, involving the coexistence of various governing bodies, is conducive to the effectiveness of the Chancellery’s operations and the fulfilment of the tasks entrusted to it. The organization of the KPRM is, to a certain extent, subject to the current policies of the Council of Ministers, with changes in the organizational structure adjusted to the government’s current priorities. The management of the KPRM is reserved for the Head of the Chancellery, whose role extends beyond typical administrative functions. The Head of the Chancellery is not required to serve as a minister, which makes this position unique in the context of governmental administrative structure. From the perspective of administrative science, an important issue is the overlap of governing authority among the Prime Minister, ministers (including secretaries and undersecretaries of state), and the Head of the Chancellery. An interesting doctrinal issue is the proper understanding of the application of mangerial acts within the Chancellery of the Prime Minister. In this office, internal management acts issued by separate governing bodies coexist but do not always complement one another. This raises the question of whether this complex approach to managing the office enables effective functioning of the public administration and the accomplishment of its tasks.
- ItemAnaliza greenwashingu w kontekście emisji długu zrównoważonego(Wydawnictwo KUL, 2023) Ślażyńska-Kluczek, DorotaCelem opracowania jest analiza greenwashingu w kontekście emisji długu zrównoważonego. Przedstawiono pojęcie greenwashingu, wskazano na zielone obligacje, obligacje zrównoważone oraz obligacje powiązane ze zrównoważonym rozwojem jako narzędzie finansowania, a następnie dokonano zestawienia przykładowych jednostek, które deklarując wypełnianie celów środowiskowych i ogłaszając, że korzystają ze zrównoważonego finansowania, w rzeczywistości stosują greenwashing. Postawiono następującą hipotezę: emisja długu zrównoważonego może być wykorzystana w celu podania nieprawdziwych informacji na temat prośrodowiskowej działalności jednostki dążącej do korzystnego postrzegania jej marki przez odbiorców. The aim of the study is to analyze greenwashing in terms of sustainable debt issuance. The concept of greenwashing is described, and the instruments of sustainable debt are identified. Then, the list of entities that issue sustainable debt but in fact use greenwashing has been presented. The following hypothesis is put forward: the issuing of sustainable debt can be used to provide false information about the pro-environmental activity of an entity striving for a positive perception of its brand by the recipients.
- ItemAnalysis of the Market and Needs of Small and Medium-Sized Enterprise Sector in Context of Liquidity Management(Wydawnictwo KUL, 2023) Bednarzewska, KingaPodstawy teoretyczne: Niniejszy artykuł dotyczy analizy rynku narzędzi do monitorowania i windykacji należności oraz zarządzania płynnością finansową przedsiębiorstw. Przedstawia także wyniki badania ankietowego dotyczącego problemów i potrzeb w zakresie zarządzania płynnością finansową w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw (MSP). Zatory płatnicze są problemem dotykającym polską gospodarkę od wielu lat. Zjawisko to przybiera na sile. Nieterminowe płatności przekładają się na płynność finansową przedsiębiorstw. W wyniku tego pojawia się tzw. łańcuch zadłużeń, który polega na tym, że jeżeli jeden podmiot nie otrzymuje należnych mu pieniędzy w terminie, to nie ma on również środków, którymi mógłby spłacić własne zobowiązania wobec innego podmiotu. Ten z kolei ma ten sam problem w stosunku do kolejnego. Wskutek tego powstają zatory płatnicze. Ich przyczyny są rozmaite. Opóźnienie w terminowym regulowaniu zobowiązań może wynikać z powodu wspomnianego „łańcucha zadłużeń” albo z sytuacji, w której przedsiębiorca toczy spór o właściwe wykonanie umowy. Na polskim rynku dostępne są instrumenty wspomagające zarządzanie płynnością finan- sową przedsiębiorstw, jednakże przedsiębiorstwa zgłaszają niedostateczne ich funkcje oraz użyteczność. Cele badawcze: Cele badawcze zostały sformułowane następująco: – identyfikacja problemów przedsiębiorstw w zakresie płynności finansowej i zarządzania nią, – analiza dostępnych rozwiązań rynkowych do monitorowania należności i windykacji, – analiza narzędzi informatycznych do zarządzania płynnością finansową wykorzystywanych przez przedsiębiorstwa, – ocena wskaźnika zainteresowania korzystaniem z nowego narzędzia informatycznego do zarządzania płynnością finansową, – ocena wskaźnika zainteresowania korzystaniem zposzczególnych funkcji narzędzia informatycznego, – poznanie preferowanej ceny zakupu narzędzia przez przedsiębiorstwa, – dentyfikacja cech narzędzi informatycznych najbardziej istotnych dla przedsiębiorstwa. Metody badawcze: Zastosowano jakościowe i ilościowe metody badawcze. Wśród metod jakościowych zastosowano sondaż diagnostyczny. Wykorzystano także technikę ankietyzacji internetowej CASI (Computer-Assisted Self-Interviewing), wpisującą się w ilościową metodologię badań rynku i opinii. Narzędziem wykorzystanym do przeprowadzenia badań był kwestionariusz internetowy skierowany do interesariuszy. Wykorzystano także desk research – badania źródeł wtórnych, polegające na analizie już istniejących, dostępnych danych na temat rynku narzędzi do monitorowania i windykacji należności oraz zarządzania płynnością finansową przedsiębiorstw. Założenia badawcze: przeprowadzenie badania ankietowego dotyczącego problemów i potrzeb w zakresie zarządzania płynnością finansową w przedsiębiorstwach. Theoretical background: this article deals with a market analysis of tools for monitoring and collecting receivables and managing corporate liquidity. It also presents the results of a survey on the problems and needs of liquidity management in the SME sector. Payment bottlenecks have been a problem affecting the Polish economy for many years. This phenomenon is gaining in strength. Untimely payments affect the financial liquidity of enterprises. As a result, a so-called chain of debts emerges, whereby if one entity does not receive the money due to it on time, it also does not have the funds with which to pay its own liabilities to another entity. This entity, in turn, has the same problem in relation to another. The result is payment bottlenecks. The reasons for this are varied. Delay in timely payment of obligations may result from the above-mentioned “chain of debts” or from a situation in which the entrepreneur is in dispute over the proper performance of a contract. Instruments supporting the management of corporate liquidity are available on the Polish market, but companies report insufficient functionality and usefulness. Purpose of the article: The research objectives were formulated as follows: – identification of companies’ liquidity problems and its management, – analysis of available market solutions for monitoring receivables and debt collection, – analytical function of IT tools for liquidity management used by companies, –i ndicator evaluation focusedon using a new IT tool for liquidity management, – assessment of the indicator related to using the individual functions of the IT tool, – getting to know companies’ preferred purchase price for the tool, – identification of the features of IT tools most relevant to the business. Research methods: Qualitative and quantitative research methods were used. Among the qualitative methods, a diagnostic survey was used. Also, the online survey technique CASI, Computer-Assisted Self-Interviewing, was used, which is part of the quantitative methodology of market and opinion research. The tool used to carry out the research was an online questionnaire aimed at stakeholders. Desk research was also used, consisting of an analysis of already existing, available data on the market for tools for monitoring and collecting receivables and managing corporate liquidity.Research objective: Conducting a survey on liquidity management problems and needs in companies.
- ItemAngielska koncepcja conspiracy a odmiana personalna przygotowania do przestępstwa w polskim prawie karnym – perspektywa prawnoporównawcza(Wydawnictwo KUL, 2023) Surma, GrzegorzTematem opracowania jest opis instytucji prawnych w celu porównania normatywnego kształtu conspiracy w angielskim prawie karnym oraz polskiej figury odmiany personalnej przygotowania do przestępstwa (art. 16 § 1 k.k.) jako zjawisk normatywnych kryminalizujących zawarcie porozumienia w celu popełnienia przestępstwa. W pierwszej części autor przywołuje genezę przestępstwa conspiracy, opisuje jego charakter w obowiązującym angielskim ustawodawstwie oraz wskazuje na jego cechy charakterystyczne. Druga część jest poświęcona polskiej konstrukcji przygotowania do przestępstwa, ze szczególnym uwzględnieniem jej obecnego kształtu w Kodeksie karnym z 1997 r. Część trzecia – podsumowująca – jest poświęcona porównaniu poszczególnych elementów konstrukcyjnych obu instytucji ze wskazaniem istotnych różnic i wynikających z nich odmiennych zakresów kryminalizacji. The subject of the study is a description of legal institutions in order to compare the nor-mative shape of conspiracy in the English criminal law and the Polish personal variety figure of preparation for crime in Polish Criminal Code (Article 16 paragraph 1 of the Criminal Code) as normative phenomena that criminalize the conclusion of an agreement to commit a crime. In the first part, the author evokes the genesis of conspiracy, describes its character in current English legislation and indicates its characteristics. The second part describes the Polish construction of crime preparation, with particular emphasis on its current shape in the 1997 Criminal Code. The third – concluding part is devoted to comparing individual structural elements of both institutions with the indication of significant differences and the resulting different criminalization ranges.
- ItemAtrakcyjność inwestycyjna i płatnicza kryptowalut – ocena z perspektywy analizy SWOT(Wydawnictwo KUL, 2023) Żółtaszek, Agata; Matera, AleksandraKryptowaluty, jako nowy środek płatniczy i przedmiot inwestycji, stały się powszechnym tematem dyskusji na rynkach finansowych. Ewolucja pieniądza dowodzi, że jego forma przez tysiąclecia dostosowywana była do potrzeb ludzi i rynku, a kryptowaluty są bez wątpienia kolejnym etapem w tej długiej historii. Na chwilę obecną trudno stwierdzić, czy waluty wirtualne wejdą w przyszłości do mainstreamu finansów, czy pozostaną niszową formą pieniądza. Dołączenie do grona użytkowników kryptowalut, czy też unikanie tej metody płatności i formy inwestycji, powinno być podyktowane rzetelną oceną realnych szans zysków, jakie dają waluty wirtualne, oraz zagrożeń z nimi związanych. Głównym powodem atrakcyjności płatniczej i inwestycyjnej kryptowalut jest brak centralnego emitenta, czyli funkcjonowanie na zasadzie zdecentralizowanego systemu. Głównym czynnikiem do obaw są duże zmiany cen poszczególnych coinów w krótkim i ultrakrótkim okresie. Ponadto anonimowość transakcji sprzyja ich wykorzystywaniu w działalności przestępczej, co budzi niepokój wielu potencjalnych użytkowników. Ryzykiem, którego nieświadomych jest wielu posiadaczy, jest ich negatywny wpływ na środowisko wynikający z ogromnego zapotrzebowania na energię elektryczną podczas „wydobywania” coinów i powiązany z tym ślad węglowy. Poszerzenie wiedzy o funkcjonowaniu rynku kryptowalut powinno wpłynąć pozytywnie na racjonalność zachowań inwestorów, zwłaszcza indywidualnych, stabilizację długookresową popytu i cen, jak również na zapewnienie wyższego poziomu bezpieczeństwa na zdecentralizowanych rynkach finansowych. The cryptocurrency market is still in the development phase, both technologically and organizationally, but it has undoubtedly revolutionized the functioning and perception of the financial sector. As the results of a global survey suggest, as many as 92% of respond-ents have heard of cryptocurrencies, but only 50% declare that they know what they are. Since their introduction into circulation, they have invariably aroused interest, but also concerns. Therefore, the purpose of this study is to assess the investment attractiveness of cryptocurrencies using the SWOT method. The article presents the characteristics of virtual currencies (advantages and disadvantages, i.e. anonymity, decentralization, transfer module), as well as selected opportunities (i.e. increased availability, incorporation into payment systems and transaction facilitation) and threats (in particular financial, ecological and criminal risks). The results of the analysis should prove helpful in the process of making investment and financial decisions regarding the use of cryptocurrencies. The discrepancy in the goals and priorities regarding the regulation and evaluation of cryptocurrencies between various entities (individual and collective users, states, public institutions, criminal groups) makes the future of virtual currencies difficult to predict. It can be expected that in the long term, the popularization or marginalization of crypto-currencies will be determined by the extent to which it will be possible to take advantage of opportunities and minimize threats at subsequent stages of development, as well as the consistency and effectiveness of policies relating to investing in cryptocurrencies.
- ItemBezpieczeństwo dzieci i ich prawo do ustalenia swojego pochodzenia w przypadku zmiany płci przez transseksualnego rodzica(Wydawnictwo KUL, 2022) Rusak-Romanowska, PaulinaNiniejszy artykuł ma na celu przedstawienie, na ile ustawodawstwo polskie zapewnia bezpieczeństwo dzieciom w przypadku zmiany płci metrykalnej przez ich rodzica. Analizie została poddana problematyka dotycząca ustalenia prawa do pochodzenia dziecka. Podjęto również próbę odpowiedzi na pytanie, czy w obecnym stanie prawnym obowiązującym w Polsce zapewniono bezpieczeństwo tych dzieci w wystarczającym stopniu i czy stworzono im odpowiednie warunki, by mogły urzeczywistnić swoje uprawnienia i wolności. Problematyka ta należy do kategorii wrażliwych i istotnych z punktu widzenia interesu społecznego. The article aims to show how Polish legislation provides security for children in the case of gender reassignment by their parent. The issue of determining the right of origin of a child is presented, as well as considering whether, in the current legal situation in Poland, the safety of these children is sufficient and creates appropriate conditions for them to exercise their rights and freedoms. These issues belong to the category of sensitive and relevant to the public interest.
- ItemBezpieczeństwo ekonomiczne regionów w polityce społeczno-gospodarczej państwa(Wydawnictwo KUL, 2019) Jaźwiński, IreneuszWażną dziedziną bezpieczeństwa państwa jest bezpieczeństwo ekonomiczne, które można również analizować w aspekcie regionów i układów regionalnych. W artykule zaprezentowano bezpieczeństwo ekonomiczne regionów jako uwarunkowanie i płaszczyznę oddziaływań polityki społeczno-gospodarczej państwa. Wskazano na istotę bezpieczeństwa ekonomicznego regionów z uwzględnieniem jego wybranych rodzajów i wymiarów. Zaproponowano koncepcję polityki społeczno-gospodarczej państwa w zakresie bezpieczeństwa ekonomicznego regionów. Przeanalizowano założenia Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego z odniesieniem do bezpieczeństwa ekonomicznego regionów w Polsce. W zakończeniu zawarto wnioski. An important area of the state security is economic security, which can also be analyzed in terms of regions and regional systems. The article presents the economic security of regions as a determinant and basis for actions in the socio-economic policy of the state. The essence of economic security of the regions was pointed out, taking into account its selected types and dimensions. The concept of socio-economic policy of the state in the field of economic security of regions was proposed. The assumptions of the National Strategy for Regional Development were analyzed with reference to the economic security of regions in Poland. The paper ends with conclusions.
- ItemBitcoin – zagadnienia prawno-podatkowe(Wydawnictwo KUL, 2021) Przyluska-Schmitt, JudytaBłyskawiczny rozwój systemów wirtualnych walut o zasięgu globalnym powoduje, że problematyka ich prawnego uregulowania staje się koniecznością. Systemu bitcoin – i jemu podobnych – nie da się zamknąć ani zabronić, dlatego coraz więcej krajów koncentruje się na „wymuszonej” akceptacji traktowania tego typu walut jako środka płatności w transakcjach handlowych. Jednak ich podejście do problematyki alternatywnej waluty jest zróżnicowane. W zależności od stopnia zaangażowania poszczególnych państw dostosowanie przepisów do potrzeb współczesnego systemu walutowego wydaje się wielkim wyzwaniem. W artykule przedstawiono podejście wybranych krajów do rynku wirtualnych walut na przykładzie bitcoina oraz potrzebę wprowadzenia regulacji prawno-podatkowych niezbędnych do legalnego ich użytkowania. W dalszej części skoncentrowano się na interpretacjach podatkowych polskich izb skarbowych. Liczba składanych zapytań interpretacyjnych wskazuje, że problem ich legalnego użytkowania musi być jednoznacznie rozwiązany. The rapid development of global virtual currencies means that the issue of their legal regulation becomes a necessity. The Bitcoin system cannot be shut down or prohibited, therefore more and more countries focus on the “forced” acceptance of this type of payment in commercial transactions. However, their approach to the issue of an alternative currency varies. Depending on the degree of involvement of individual countries, adapting regulations to the modern monetary system looks like a major challenge. The aim of the article is to present the attitude of selected countries towards virtual currencies, especially bitcoin and related legal and tax regulations. The next part of the article focuses on interpretations of Polish taxes. The number of interpretative querries submitted shows that the problem of the legal use of such currencies must be resolved.
- ItemBrak zwrotu opłaty sądowej jako przeszkoda do zawierania ugody pozasądowej(Wydawnictwo KUL, 2024) Kasprzak, Karolina„Nawet kiepska ugoda jest lepsza od najlepszego wyroku sądowego” (Morek, 2011, s. 86) – niniejsza teza wydaje się jak najbardziej uzasadniona, mając na uwadze nie tylko aspekty ekonomiczne, takie jak szybkość postępowania czy też jego koszty, ale także aspekty psychologiczne. Przyjmuje się bowiem, że zgodne porozumienie stron cechuje się większą motywacją do wykonania zobowiązań przez nich sformułowanych, niż te, które narzuca na nie sąd. W wypadku ugody powinny być realizowane interesy każdej ze stron (chociażby w części), dlatego mogą się one czuć zwycięzcami. W obliczu długich postępowań sądowych oraz wiążących się z nimi wysokimi kosztami niezbędne jest implikowanie do procedury cywilnej alternatywnych metod rozstrzygania sporów. Pomimo wzrastającego nacisku na przeprowadzenie reform, które nakłonią petentów do rozwiązywania sporów w drodze mediacji czy też ugody przed sądem, nowelizacji wymagają także unormowania dotyczące polubownego załatwienia sprawy na mocy ugody pozasądowej, kiedy spór już zawisł przed sądem, w szczególności w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Ustawa, 2005). Podkreślenia wymaga, że dążenie do ugodowego załatwienia spraw cywilnych jest jedną z podstawowych funkcji sądu. “Even a poor settlement is better than the best court judgment” (Morek, 2011, p. 186) such a thesis seems to be the most justified, taking into account, in particular, economic aspects such as the speed of the procedure or its costs, but also psychological aspects. It is assumed that a concerted agreement of the parties is characterized by greater motivation to fulfil their obligations than those imposed on them by the court. In the face of long court proceedings and the associated high costs, it is necessary to imply alternative dispute resolution methods in civil procedure. Despite the increasing emphasis on reforms that will persuade applicants to resolve disputes by mediation or settlement before the court, the norms concerning amicable settlement by out-of-court settlement when the dispute is already pending before the court, in particular in the Act of 28 July 2005 on court costs in civil cases (Act, 2005), also need to be amended. It should be emphasized that striving for an amicable settlement of civil cases is one of the basic functions of a court.
- ItemCharakterystyka i fenomen spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w słowackim porządku prawnym(Wydawnictwo KUL, 2020) Palka, Karolina JudytaW artykule starano się scharakteryzować najważniejsze właściwości słowackiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, próbując tym samym wytłumaczyć jej fenomen, polegający na tym, że ten rodzaj spółki jest najczęściej wybieranym przez przedsiębiorców na Słowacji. Tekst został podzielony na cztery zasadnicze części, w których przedstawiono przede wszystkim poszczególne zalety słowackiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W pierwszej części tekstu podano podstawowe informacje. W kolejnej zaprezentowano najważniejsze informacje dotyczące poszczególnych organów tej spółki. W części trzeciej podjęto próbę krótkiego wyjaśnienia braku zainteresowania prostą spółką akcyjną, która niejako miała być dużo bardziej przystępna dla przedsiębiorców. Z kolei w ostatnim, czwartym fragmencie zawarto podsumowanie, przedstawiające w punktach najważniejsze cechy słowackiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które czynią ją najbardziej atrakcyjną dla przedsiębiorców. The article attempts to characterize the most important properties of a Slovak limited liability company, trying to explain its phenomenon, which is the fact that this type of company is most frequently selected by entrepreneurs in Slovakia. The text has been divided into four main parts, which present the individual advantages of the Slovak limited company. The first part of the text presents basic information. The second one presents the most important information on individual bodies of this company. The third part tries to explain briefly the lack of interest in a simple joint-stock company, which, in theory, is supposed to be more accessible to entrepreneurs. The last fourth fragment contains a short summary, presenting in points the most important features of the Slovak limited company, which make it the most attractive for entrepreneurs.
- ItemChińskie Tajpej w strategicznej grze mocarstw światowych. Rozwój i eskalacja napięć w relacjach chińsko‑tajwańskich(Wydawnictwo KUL, 2024) Kubicki, DamianCelem niniejszego opracowania jest przybliżenie złożonej sytuacji polityczno-gospodarczej Tajwanu oraz jej wpływu na życie mieszkańców wyspy. Szereg zawirowań historycznych oraz autorytarna polityka Chińskiej Republiki Ludowej skutecznie wpłynęła na kształtowanie się tajwańskiej tożsamości narodowej. Dotychczasowe działania Komunistycznej Partii Chin oraz totalitarnych rządów Xi Jinpinga mające na celu unifikację Chin nie przyniosły znaczących rezultatów. Niemniej jednak Państwo Środka w dalszym ciągu intensyfikuje wysiłki w celu zjednoczenia kraju. Rywalizacja mocarstw na arenie międzynarodowej w obszarze najnowszych technologii podkreśla znaczącą rolę wyspy specjalizującej się w produkcji zaawansowanych półprzewodników oraz komponentów elektronicznych. W dobie cyfryzacji i sztucznej inteligencji Stany Zjednoczone Ameryki w najbliższym czasie podejmą działania, aby został zachowany status quo, a Tajwan pozostał w strefie ich wpływów. The aim of the study was to approach the complex political and economic situation ofTaiwan and its impact on the lives of the island’s residents. A series of historical turmoil and the authoritarian policies of the People’s Republic of China have effectively shaped Taiwanese national identity. The actions taken so far by the Communist Party of China and the totalitarian government of Xi Jinping to unify China have not yielded significant results. Nonetheless, China continues to intensify efforts to unify the country. The rivalry of powers on the international stage in the field of the latest technologies underscores the significant role of the island specializing in the production of advanced semicon-ductors and electronic components. In the era of digitization and artificial intelligence, the United States will take actions in the near future to maintain the status quo and ensure Taiwan remains within their sphere of influence.
- ItemConstitutional Public Burdens as Part of the Defence Economy(Wydawnictwo KUL, 2023) Konarski, Marcin JerzyW przedmiotowym artykule dokonano analizy związanej z konstytucyjną instytucją prawną ciężarów publicznych na rzecz obrony państwa w jej relacji z gospodarką obronną. Ciężary publiczne w postaci świadczeń osobistych i rzeczowych stanowią istotny element gospodarki obronnej, decydując o potencjale obronnym państwa polskiego. W trakcie rozważań autor zwrócił uwagę zarówno na aspekty normatywne systemu świadczeń na rzecz obrony, jak i aspekty ekonomiczne oraz gospodarcze związane głównie z zaopatrzeniem materiałowo-technicznym sił zbrojnych. The article analyses the constitutional legal institution of public burdens for the defence of the state in its relation to the defence economy. Public burdens in the form of personal and in-kind contributions are an important element of the defence economy, determining the defensive potential of the Polish State. In the course of the discussion the author draws attention to both normative aspects of the system of contribution for defence and economic aspects related mainly to material and technical supplies for the armed forces.
- ItemCredit payment deferrals for companies in the context of SARS-CoV-2 consequences and forbearance(Wydawnictwo KUL, 2020) Korzeb, Zbigniew; Niedziółka, PawełOne of the first reactions to the lockdown caused by the proliferation of the SARS-CoV-2 virus was a debt service moratorium. As the analysis carried out in this paper shows, credit holiday conditions varied considerably from one European country to another, and some of them did not opt for this form of support at all. The differences concerned primarily the period of suspension of debt service, the spectrum of eligible borrowers and the manner of implementation of the instrument (by law or as a result of an agreement between banks). In this paper, which presents in more detail the programme implemented in Poland, the authors have attempted to answer the following research questions: - In addition to the immediate benefits of debt deferral to borrowers and the economy are there potential negative consequences of credit moratoriums for both the banking sector and borrowers? - Do credit holidays, which are a form of debt restructuring, fall within the definition of forbearance and therefore generate negative effects for banks, if only in the form of having to report a deterioration in the quality of the portfolio? As far as the authors’ know, this is the first synthetic study constituting a kind of comparative analysis of the credit holiday support instruments used in selected European countries (not counting presentations made by consulting companies). Jedną z pierwszych reakcji na lockdown spowodowany rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 były moratoria na obsługę zadłużenia. Jak pokazuje analiza przeprowadzona w niniejszym artykule, warunki wakacji kredytowych w poszczególnych państwach europejskich istotnie różniły się, a w niektórych z nich w ogóle nie zdecydowano się na tę formę wsparcia. Różnice dotyczyły przede wszystkim okresu zawieszenia obsługi długu, spektrum uprawnionych kredytobiorców oraz sposobu wdrażania instrumentu (w drodze ustawy lub jako efekt porozumienia pomiędzy bankami). W niniejszym artykule, w którym bardziej szczegółowo przedstawiono formułę wdrożoną w Polsce, autorzy podjęli próbę odpowiedzi na następujące pytania badawcze: − Czy oprócz doraźnych korzyści dla kredytobiorców i gospodarki z tytułu odroczenia obsługi długu istnieją potencjalne negatywne konsekwencje wakacji kredytowych, zarówno dla sektora bankowego, jak i kredytobiorców? − Czy wakacje kredytowe, będące formą restrukturyzacji zadłużenia, mieszczą się w definicji forbearance i w związku z tym generują dla banków negatywne skutki, choćby w postaci konieczności przedstawienia w sprawozdawczości faktu pogorszenia jakości portfela? Według wiedzy autorów jest to pierwsze syntetyczne opracowanie stanowiące swego rodzaju analizę komparatywną instrumentów wsparcia w postaci wakacji kredytowych, które zastosowano w wybranych państwach europejskich (nie licząc prezentacji dokonywanych przez firmy consultingowe).
- ItemCybertariat – prawo pracy a nowe formy zatrudnienia w ramach ekonomii współpracy(Wydawnictwo KUL, 2019) Skowron, RadosławPrzedmiotem artykułu jest analiza zatrudnienia za pośrednictwem platform działających w ramach nowego modelu biznesowego, określanego jako platform economy, gig economy, on-demand economy czy sharing economy, oraz wskazanie, że nigdy dotąd prawo pracy nie musiało zmierzyć się z zatrudnieniem w takich niepokojących warunkach. Autor opisuje cechy pracy w systemie crowdsourcing, jej zalety i wady, oraz wskazuje, dlaczego osoby świadczące usługi za pośrednictwem platform nie są chronione prawem pracy. Artykuł rekomenduje dostosowanie środowiska prawnego do takich nowych, cyfrowych form zatrudnienia poprzez wybrane formy: specustawę dla cybertariatu, pojęcie pracodawcy funkcjonalnego oraz renesans umowy o pracę nakładczą. The article delves into disturbing questions that arise in attempting to apply traditional employment and labour law to crowdsourcing, an emerging online labour model unlike any other so far. The author describes how crowdsourcing works, its advantages as well as perils, and indicates why workers of such industry are denied the safeguards of employment laws without proper recourse to vindicate their rights. The article explores the nature of this new and atypical employment relationship in order to determine the legal status of the digital workers and then claims that new legal tools, namely the special law for crowd workers, the notion of functional employer and the revival of putting-out system, may be applied to such employment.
- ItemCzy kredytobiorcy kierują się poziomem RRSO? Wyniki badania ankietowego(Wydawnictwo KUL, 2023) Redo, Magdalena; Prewysz-Kwinto, PiotrWabik w postaci RRSO = 0% czy nawet RSO = 0% działa jak magnes i potrafi złamać zdrowy rozsądek najbardziej racjonalnych konsumentów, ale czy poza przypadkiem magicznej cyfry 0% wskaźnik RRSO jest faktycznie główną determinantą wyboru oferty kredytowej przez Polaków? Czy konsumenci, zgodnie z ideą tego miernika, faktycznie zawsze wybierają tę formę spłaty długu, dla której jego wartość jest najniższa? I czy konsumenci ulegają sugestii formuły RRSO, zgodnie z konstrukcją której korzystniejszy jest ten kredyt, który można spłacać w możliwie rzadkich ratach, a najlepiej jednorazowo na koniec okresu kredytowania? Jak pokazują wyniki badania ankietowego przeprowadzonego przez autorów – zdecydowanie nie. Mimo obecności od ponad już dwóch dekad tego, jak dotąd jedynego, miernika kosztu kredytu w polskiej przestrzeni finansowej, respondenci kierują się w decyzjach kredytowych w zdecydowanej mierze wyrażoną w złotych kwotą odsetek i kosztów pozaodsetkowych. Intuicyjnie (i słusznie) wybierają oferty o niższych kwotach odsetek i preferują rozłożenie ciężaru spłaty na mniejsze i częstsze raty niż odraczanie skumulowanych płatności – mimo wyższego poziomu RRSO. Potwierdza to dodatkowo słuszność tezy autorów o błędnym założeniu przyjętym przy konstruowaniu formuły RRSO (Prewysz-Kwinto, Redo, 2022a). Kredyt dla kredytobiorcy nie jest inwestycją – jak przyjęli to twórcy RRSO. Kredytobiorcy analizują koszt kredytu w inny sposób niż rozpatruje się zyskowność inwestycji. W konsekwencji RRSO nie spełnia swojej roli, bo nie pokazuje kosztu kredytu w taki sposób, jak koszt ten rozumieją kredytobiorcy. Na szczęście kredytobiorcy wydają się nie ufać poziomowi wprowadzającego w błąd i zniekształcającego koszt kredytu wskaźnika RRSO i podświadomie czują, że wbrew oficjalnym informacjom nie pokazuje on prawdziwego kosztu kredytu ani nie pozwala na porównanie ofert kredytowych i wybór najtańszej, zdaniem kredytobiorcy. Niestety przyzwalanie na dalsze funkcjonowanie RRSO w europejskiej przestrzeni finansowej zwiększa liczbę błędnych decyzji kredytowych i ryzyko wpadnięcia w spiralę zadłużenia, bo RRSO sugeruje zawsze odraczanie i kumulowanie spłaty, mimo wyższej kwoty odsetek. Problem ten dotyczy zwłaszcza mniej wykształconej i mniej zamożnej części społeczeństwa, którą regulacje prawne powinny chronić. Miernik RRSO zagraża więc bezpieczeństwu finansowemu uboższych obywateli UE – zwłaszcza z państw o wyższym poziomie rynkowego kosztu kapitału, gdzie zniekształcenia kosztu długu przez RRSO są silne. By to dostrzec, decydenci muszą wreszcie wyjść poza swoją perspektywę (to think outside the box). lure in the form of RRSO (APRC) = 0% or even RSO = 0% works like a magnet and can break common sense of the most rational consumers, but is the APRC indicator, apart from the magic number 0%, the main determinant of the choice of a loan offer by Poles? Do consumers, in line with the idea of this indicator, actually always choose the form of debt repayment for which its value is the lowest? And do consumers follow the suggestions of the APRC formula, according to which the loan is more advantageous when it can be repaid in possibly rare installments, and preferably once at the end of the loan period? As the results of the survey conducted by the authors show – definitely not. Despite this, so far the only indicator of the cost of a loan in the Polish financial space for over two decades, respondents are guided in their loan decisions largely by the amount of interest and non-interest costs expressed in zlotys. They intuitively (and rightly) choose offers with lower interest amounts and prefer to distribute the repayment burden into smaller and more frequent installments than postponing cumulative payments – despite the higher APRC level. This additionally confirms the correctness of the authors’ thesis on the erroneous assumption adopted when constructing the APRC formula (Prewysz-Kwinto & Redo, 2022a). A loan for the borrower is not an investment – as the authors of the APRC assumed. Borrowers analyze the cost of the loan in a different way than the profitability of the investment. As a consequence, the APRC does not fulfill its role, because it does not show the cost of the loan in the way borrowers understand this cost. Fortunately, Poles do not seem to trust the level of the misleading and distorting cost of credit APRC ratio and subconsciously feel that, contrary to official information, it does not show the real cost of the loan, nor allows for the comparison of loan offers and the choice of the cheapest in the borrower’s opinion. Unfortunately, allowing for the continued operation of the APRC in the European financial space increases the number of incorrect credit decisions and the risk of falling into a debt spiral, because the APRC always suggests postponing and accumulating repayment, despite the higher amount of interest. This problem especially concerns the less educated and less wealthy part of society, in particular, which legal regulations should protect. The APRC thus threatens the financial security of poorer EU citizens – especially from countries with a higher market cost of capital, where the distortions of the cost of debt by the APRC are strong. To see this, policymakers must finally think outside the box.
- ItemCzy największe gospodarki świata znajdują się w pułapce płynności?(Wydawnictwo KUL, 2020) Misztal, PiotrWpadnięcie kraju w pułapkę płynności oznacza brak skuteczności ekspansywnej polityki pieniężnej banku centralnego mającej na celu zwiększenie popytu konsumpcyjnego i inwestycyjnego w kraju. Sytuacja ta wynika z tego, że uczestnicy rynku (gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa) zamiast zwiększać popyt, akumulują rosnącą podaż pieniądza w postaci gotówki. Keynes twierdził, że dla gospodarki znajdującej się w pułapce płynności jedynym sposobem na zwiększenie popytu w kraju i na pobudzenie koniunktury gospodarczej jest prowadzenie ekspansywnej polityki fiskalnej w postaci zwiększenia wydatków rządowych lub zmniejszenia podatków. Celem podjętych badań jest próba wersyfikacji empirycznej hipotezy pułapki płynności w trzech największych gospodarkach na świecie, tzn. w USA, strefie euro i Japonii po kryzysie finansowym z 2008 r. W artykule wykorzystano metodę badawczą opartą na studiach literaturowych z zakresu makroekonomii i finansów oraz metody statystyczne. Wszystkie wykorzystane w pracy dane statystyczne pochodziły z urzędu statycznego Unii Europejskiej – EUROSTAT oraz z bazy statycznej Konferencji Narodów Zjednoczonych do spraw Handlu i Rozwoju – UNSTATS. Falling into the liquidity trap means the lack of effectiveness of the central bank’s expansionary monetary policy aimed at the increase in consumption and investment demand of the country. This situation results from the fact that market participants (households and enterprises), instead of increasing demand, accumulate the growing money supply in the form of cash. Keynes argued that for an economy in a liquidity trap the only way to increase demand in the country and to stimulate the economy is to conduct expansive fiscal policy in the form of higher government spending or the reduction in taxes. The aim of the undertaken research is an attempt to verify the empirical hypothesis of the liquidity trap in the three largest economies in the world, i.e. in the USA, the euro zone and Japan after the 2008 financial crisis. The article uses a research method based on literature studies in macroeconomics and finance as well as statistical methods. All statistical data used in the work came from the statistical office of the European Union – EUROSTAT and from the statistical database of the United Nations Conference on Trade and Development – UNSTATS.
- ItemCzy ponowna kontrola celno-skarbowa stanowi nadużycie prawa przez organ podatkowy? Glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2023 r., III SA/Wa 2319/22(Wydawnictwo KUL, 2024) Kotowski, DanielW glosie przedstawiona została analiza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uznał za nadużycie prawa działanie organu podatkowego polegające na podejmowaniu kilku lub też wielu analogicznych kontroli po sobie w świetle art. 165b ustawy – Ordynacja podatkowa. Postępowanie takie pomimo braku zakazu wyraźnie wyrażonego w przepisach prawa nie stanowi realizacji przez organ podatkowy jego kompetencji wynikających z norm prawa. W analizie przedmiotowego wyroku autor dodatkowo poruszył kwestię kontroli organów podatkowych dokonywanej w ramach prawa do sądu w świetle nadużycia prawa podmiotowego przynależnego organom podatkowym. The gloss analyzes a judgment of the Provincial Administrative Court in Warsaw which deems it an abuse of law for a tax authority to undertake several or multiple analogous inspections successively under Article 165b of the Tax Ordinance. Such action, despite the absence of an expressly stated prohibition in the law, does not constitute the exercise by a tax authority of its competences derived from legal norms. In the analysis of the aforementioned judgment, the author additionally addresses the issue of tax authorities’ inspections conducted within the scope of the right to judicial review, in the context of abusive exercise of subjective rights belonging to tax authorities.
- ItemCzynniki motywacji wewnętrznej jako determinanta efektywności pracowników(Wydawnictwo KUL, 2023) Mierzwińska, Liliana; Ujda-Dyńka, BeataW artykule podjęto próbę identyfikacji czynników motywacji wewnętrznej pracowników jako determinant efektywności pracy. W oparciu o badania empiryczne wskazano na motywatory pozafinansowe związane z warunkami pracy i relacjami w przedsiębiorstwie, co wynika z wpływu tej grupy czynników związanych z: odpowiednim kształtowaniem (wzbogacaniem) treści pracy, umiejętnym nagradzaniem, zainteresowaniem wykonywanymi zadaniami i zaspokajaniem potrzeby autonomii na zaistnienie i zwiększenie motywacji wewnętrznej. Wzrostowi efektywności pracowników służą wszelkie działania skierowane na maksymalizację wartości kapitału ludzkiego, co odbywa się poprzez stosowanie takich działań personalnych, które są zorientowane na cały obszar kapitału ludzkiego, łącznie z obszarem motywacji wewnętrznej. The article attempts to identify the factors of intrinsic motivation of employees as a determinant of work efficiency. Based on empirical research, non-financial motivators related to working conditions and relations in the enterprise were indicated, which results from the influence of this group of factors related to: appropriate shaping (enriching) work content, skilful rewarding, interest in performed tasks and satisfying the need for autonomy to emerge and increase internal motivation. The increase in employee efficiency is supported by all activities aimed at maximizing the value of human capital, which is done by using such personnel activities that are oriented to the entire area of human capital, including the area of intrinsic motivation.
- ItemCzłowiek jako podstawowy czynnik w gospodarce w encyklikach Laborem exercens i Centesimus annus(Wydawnictwo KUL, 2023) Wojtyła, WojciechZawarte w encyklikach Laborem exercens i Centesimus annus przesłanie papieskie można sprowadzić do tezy, wedle której kluczowym czynnikiem procesów gospodarczych jest człowiek – jego twórcza praca oraz przedsiębiorczość. Pierwszym i najważniejszym celem całego życia gospodarczo-społecznego pozostaje zawsze osoba ludzka i jej wszechstronny rozwój. Jan Paweł II w swoich dokumentach zwraca uwagę, że prawa rynku mają swój fundament w specyficznej naturze osoby zdolnej do podejmowania wielorakich działań wspólnie z innymi. Bogactwo krajów polega zaś na nowym typie własności opartym na wiedzy i umiejętności spożytkowania kapitału ludzkiego. Dlatego decydującym kryterium i zarazem wyzwaniem dla działalności ekonomiczno-gospodarczej w każdym czasie jest pytanie o ich sens antropologiczny. The papal message contained in the encyclicals Laborem Exercens and Centesimus Annuscan be reduced to the thesis that the key factor in economic processes is man – his creative work and entrepreneurship. Human person and his comprehensive development always remain the first and most important goal of all economic and social life. In his documents, John Paul II points out that the laws of the market have their foundation in the specific nature of a person capable of undertaking multiple activities together with others. In turn, the wealth of countries lies in a new type of ownership based on knowledge and the ability to use human capital. Therefore, the decisive criterion and, at the same time, the challenge for economic and entrepreneurial activities at all times is the question of their anthropological meaning.