Przegląd Prawno-Ekonomiczny, 2019, Nr 4
Permanent URI for this collection
Browse
Browsing Przegląd Prawno-Ekonomiczny, 2019, Nr 4 by Issue Date
Now showing 1 - 10 of 10
Results Per Page
Sort Options
- ItemO potrzebie regulacji umów o współdziałanie(Wydawnictwo KUL, 2019) Klaja, MałgorzataPrzedmiotem publikacji jest problematyka umów o współdziałanie. W artykule dokonano krytycznej oceny aktualnego stanu regulacji, a także podjęto próbę określenia cech wspólnych oraz umiejscowienia form współdziałania w systemie prawa cywilnego poprzez delimitację przedmiotowych umów i typowych umów zobowiązaniowych, a także odwołanie się do prawa osobowego. Publikacja stanowi głos w dyskusji nad założeniami przyszłej regulacji umów o współdziałanie w Kodeksie cywilnym. The subject of this article is the issue of cooperation agreements under Polish law. The article presents a critical assessment of the current legal regulation. It focuses on attempts to determine characteristic features and to place cooperation agreements in the civil law system by distinguishing between cooperation and typical agreements, as well as referring to the personal civil law. The publication is a voice in the discussion on the assumptions of the future regulation of cooperation agreements in the Polish Civil Code.
- ItemFramework model for consumer choices: the interplay of social identity, trends, norms and values(Wydawnictwo KUL, 2019) Horodecka, AnnaIn recent years, economists have referred to the socially embedded model of an individual. Also, they have considered the influence of society on individual choices through institutions. Some economists enhance the role of culture as a mediator between society and the individual. Some authors focus on the role of social identities. The latter enable the individual to adapt to a society and follow social norms. However, not all existing social values respond to current challenges of global trends (e.g. climate change) sufficiently. Some social values (like consumerism, for instance) may lead to non-sustainable consumer choices. We must therefore perceive social values and norms not as a final solution but as a successful or failed adaptation to current global challenges. The purpose of the article is to introduce a framework model. It aims to explain the relationship between global trends, culture, institutions, and social and individual norms and values in consumer choice. Therefore, it will contain the reference to the rationality which should reach beyond the individual aspect. Such a model can be helpful in understanding the theoretical and empirical relationship between these concepts. Moreover, it can be adapted for designing future sustainable policy with the focus on sustainable consumption. W ostatnich latach ekonomiści odnoszą się do społecznie osadzonego modelu jednostki. Rozważają także wpływ społeczeństwa na indywidualne wybory dokonywane przez instytucje. Niektórzy ekonomiści wzmacniają rolę kultury jako mediatora między społeczeństwem a jednostką. Inni autorzy koncentrują się na roli tożsamości społecznych. Te ostatnie umożliwiają jednostce dostosowanie się do społeczeństwa i przestrzeganie norm społecznych. Nie wszystkie jednak wartości społeczne w wystarczającym stopniu odpowiadają obecnym wyzwaniom światowych trendów (np. zmiany klimatu). Pewne wartości społeczne (np. konsumpcjonizm) mogą prowadzić do niezrównoważonych wyborów konsumenckich. Dlatego musimy postrzegać wartości i normy społeczne nie jako ostateczne rozwiązanie, ale jako udaną lub nieudaną adaptację do aktualnych globalnych wyzwań. Celem tego artykułu jest wprowadzenie modelu ramowego. Powinien wyjaśniać związek między światowymi trendami, kulturą, instytucjami a normami oraz wartościami społecznymi i indywidualnymi w wyborze dokonywanym przez konsumenta. Dlatego będzie zawierać odniesienie do racjonalności, która powinna wykraczać poza aspekt indywidualny. Taki model może być pomocny w zrozumieniu teoretycznego i empirycznego związku między tymi pojęciami. Ponadto można go dostosować do projektowania przyszłej zrównoważonej polityki z naciskiem na zrównoważoną konsumpcję.
- ItemCybertariat – prawo pracy a nowe formy zatrudnienia w ramach ekonomii współpracy(Wydawnictwo KUL, 2019) Skowron, RadosławPrzedmiotem artykułu jest analiza zatrudnienia za pośrednictwem platform działających w ramach nowego modelu biznesowego, określanego jako platform economy, gig economy, on-demand economy czy sharing economy, oraz wskazanie, że nigdy dotąd prawo pracy nie musiało zmierzyć się z zatrudnieniem w takich niepokojących warunkach. Autor opisuje cechy pracy w systemie crowdsourcing, jej zalety i wady, oraz wskazuje, dlaczego osoby świadczące usługi za pośrednictwem platform nie są chronione prawem pracy. Artykuł rekomenduje dostosowanie środowiska prawnego do takich nowych, cyfrowych form zatrudnienia poprzez wybrane formy: specustawę dla cybertariatu, pojęcie pracodawcy funkcjonalnego oraz renesans umowy o pracę nakładczą. The article delves into disturbing questions that arise in attempting to apply traditional employment and labour law to crowdsourcing, an emerging online labour model unlike any other so far. The author describes how crowdsourcing works, its advantages as well as perils, and indicates why workers of such industry are denied the safeguards of employment laws without proper recourse to vindicate their rights. The article explores the nature of this new and atypical employment relationship in order to determine the legal status of the digital workers and then claims that new legal tools, namely the special law for crowd workers, the notion of functional employer and the revival of putting-out system, may be applied to such employment.
- ItemZmiany konstrukcji podatku dochodowego od osób fizycznych a pozapłacowe koszty pracy w Polsce(Wydawnictwo KUL, 2019) Mazurek-Chwiejczak, MałgorzataW ostatnich latach do konstrukcji podatku dochodowego od osób fizycznych wprowadzane są zmiany mające na celu obniżenie wysokości zobowiązania podatkowego, w szczególności dla podatników osiągających relatywnie niskie dochody. Od 1 stycznia 2017 r. obowiązują nowe zasady ustalania kwoty wolnej od podatku, z dniem 1 października 2019 r. ponad dwukrotnie zwiększono wysokość kosztów uzyskania przychodów, a także zredukowano o 1 pkt. proc. stawkę obowiązującą w najniższym przedziale skali podatkowej. Celem artykułu jest zbadanie, w jakim stopniu przyjęcie wskazanych regulacji wpłynęło na zmianę poziomu klina podatkowego w Polsce oraz na zwiększenie stopnia jego progresywności. W realizacji tak postawionego celu posłużono się metodami analizy opisowej, analizy porównawczej, a także prostymi metodami statystycznymi, w tym miarami średnimi i pozycyjnymi. Wysokość pozapłacowych kosztów pracy w Polsce odniesiono na podstawie danych statystycznych OECD do rozwiązań obowiązujących w innych krajach. Dokonano także dekompozycji klina podatkowego i określono stopień jego progresywności. W dalszej części, wykorzystując wyniki własnych obliczeń, określono wysokość klina podatkowego w Polsce w latach 2019–2020 dla różnych poziomów dochodu. Przeprowadzone badania pozwoliły na sfomułowanie wniosku, iż implementacja nowych przepisów nie wpłynęła zasadniczo na poziom pozapłacowych kosztów pracy w Polsce, których wysokość oscyluje w granicach średniej OECD. Nowe regulacje nie przyczyniły się także do zwiększenia stopnia progresywności polskiego klina płacowego, który w dalszym ciągu jest niewielki. Tym samym należy stwierdzić, że klinowi podatkowemu w Polsce nie można przypisać funkcji redystrybucyjnej. The construction of Personal Income Tax in Poland has been modified in recent years. Since January 1st, 2017, the sum of tax-free allowance was calculated on the basis of new rules. Since October 1st, 2019, the level of the tax rate in the first tax bracket was reduced by 1 p.p. and the level of tax-deductible costs was more than doubled. The aim of the article is to examine whether the implementation of these new regulations has significantly modified the height of the tax wedge and the level of its progressivity. The techniques of description analysis, comparative analysis and simple statistical methods (average and positional indicators) have been used to achieve this aim. The level of the tax wedge in Poland, as well as its structure and level of its progressivity has been compared to other well-developed countries. The results of own calculation concerning the level of tax wedge for different taxpayers for the years 2018–2020 has been also presented. The conclusions are the implementation of new regulation has not significantly affected the level of tax wedge in Poland, which is still close to the OECD average. What is more, it has not also increased to the level of tax wedge progressivity, which is one of the lowest in OECD and can cause some tensions.
- ItemModyfikacje asortymentowe w przedsiębiorstwach handlu detalicznego żywnością(Wydawnictwo KUL, 2019) Cyrek, PiotrW artykule analizie poddaje się proces zarówno modyfikacji zakresu asortymentowego poprzez identyfikację rozwiązań w procesie wzbogacenia oferty przedsiębiorstw handlu detalicznego żywnością o nowe pozycje towarowe, jak i przyczyny rezygnacji z takich działań. Podstawę wnioskowania stanowiły wyniki wywiadów bezpośrednich, realizowanych na przełomie 2015 i 2016 roku wśród 321 przedsiębiorców sfery handlu detalicznego, prowadzących działalność gospodarczą w województwie podkarpackim. Analizy prowadzone są zarówno w odniesieniu do ogółu podmiotów, jak i obiektywnych i subiektywnych przekrojów klasyfikacyjnych tych przedsiębiorstw według kryteriów: miejsca prowadzenia działalności, wielkości określonej liczbą pracujących, rentowności przychodów brutto, przestrzennego zasięgu oddziaływania, a ponadto subiektywnie określonej pozycji rynkowej, oceny sytuacji z uwzględnieniem perspektyw rozwojowych i postrzegania zdolności do konkurowania. Skłonność do poszukiwania pozycji asortymentowych, które mogłyby znaleźć uznanie klientów, była wśród badanych dość powszechna, jednak realizacja tych poszukiwań przybierała relatywnie proste formy. Wykorzystywano głównie bezpośrednie rozmowy z klientami, znacznie rzadziej natomiast metody analityczne. Postawę pasywną motywowano dwoma naczelnymi powodami: małą powierzchnią sklepu oraz przekonaniem o właściwej strukturze asortymentu, uzupełnianymi niekiedy ograniczeniami finansowymi. The paper analyzes the process of modifying the range of assortment by identifying solutions in the process of enriching the offer of food retail companies with new items, as well as the reasons for abandoning such activities. Conclusions were based on the results of direct interviews conducted in 2015/2016 among 321 entrepreneurs in the sphere of retail trade in Podkarpackie province. Analysis is carried out both in relation to all entities, and taking into account the objective and subjective classification of these enterprises according to such criteria as: place of activity, size determined by the number of employees, profitability of gross revenues, spatial range, as well as subjective market position, assessment of the situation considering development perspectives and perception of ability to compete. The tendency to search for assortment items that could find customer recognition was quite common among the respondents, however, the implementation of these searches took on relatively simple forms. Mainly, in this case, direct conversations with clients were used, while analytical methods were much rarer. The passive attitude was motivated by two main reasons, which included: the small area of the store and belief in the proper structure of the assortment, which was supplemented by financial restrictions.
- ItemBezpieczeństwo ekonomiczne regionów w polityce społeczno-gospodarczej państwa(Wydawnictwo KUL, 2019) Jaźwiński, IreneuszWażną dziedziną bezpieczeństwa państwa jest bezpieczeństwo ekonomiczne, które można również analizować w aspekcie regionów i układów regionalnych. W artykule zaprezentowano bezpieczeństwo ekonomiczne regionów jako uwarunkowanie i płaszczyznę oddziaływań polityki społeczno-gospodarczej państwa. Wskazano na istotę bezpieczeństwa ekonomicznego regionów z uwzględnieniem jego wybranych rodzajów i wymiarów. Zaproponowano koncepcję polityki społeczno-gospodarczej państwa w zakresie bezpieczeństwa ekonomicznego regionów. Przeanalizowano założenia Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego z odniesieniem do bezpieczeństwa ekonomicznego regionów w Polsce. W zakończeniu zawarto wnioski. An important area of the state security is economic security, which can also be analyzed in terms of regions and regional systems. The article presents the economic security of regions as a determinant and basis for actions in the socio-economic policy of the state. The essence of economic security of the regions was pointed out, taking into account its selected types and dimensions. The concept of socio-economic policy of the state in the field of economic security of regions was proposed. The assumptions of the National Strategy for Regional Development were analyzed with reference to the economic security of regions in Poland. The paper ends with conclusions.
- ItemProcesy deindustrializacji i reindustrializacji przestrzeni miejskich na przykładzie Lublina(Wydawnictwo KUL, 2019) Sagan, Mariusz; Olchowska, PaulinaZmiany zachodzące w sektorze przemysłu w Lublinie po 1989 r. można podzielić na kilka etapów. Transformacja ustrojowa, a przy tym przemiany polityczne i społeczno-ekonomiczne, zweryfikowały funkcjonowanie podmiotów gospodarczych. Po likwidacji dużych zakładów przemysłowych i związanych z tym masowych zwolnieniach Lublin, z miasta znanego z dobrze rozwiniętego przemysłu, stał się symbolem upadku sektora produkcji, czego przejawem był spadek liczby osób pracujących w przemyśle o 75%. Lata 1994–1997 to warunkowany m.in. dobrą koniunkturą rozwój postaw przedsiębiorczych i poprawa sytuacji na rynku pracy. Jednak początek XXI wieku przyniósł kolejne dwie fazy spadkowe: opóźnioną, post-transformacyjną deindustrializację miasta w latach 1999–2002 i globalny kryzys finansowy i gospodarczy w 2008 r. Utworzenie Podstrefy Lublin Specjalnej Strefy Ekonomicznej, a przy tym świadomie i umiejętnie prowadzona od 2011 roku polityka gospodarcza, doprowadziły do niespotykanej dotąd dynamiki rozwoju gospodarczego miasta i kreacji wysoko rozwiniętego pod względem technologicznym przemysłu. The changes taking place in the industrial sector in Lublin after 1989 can be divided into several stages. The political transformation, as well as political and socio-economic changes, verified the functioning of economic entities. After the liquidation of large industrial plants and the associated mass layoffs, Lublin became a symbol of the collapse of the manufacturing sector, which was reflected in a 75% drop in the number of people employed in the industry. The years 1994–1997 were the period of development of entrepreneurial mindsets and improvement of the situation on the labour market. However, the beginning of the 21st century brought another two inheritance phases: the delayed, post-transformation deindustrialisation of the city in 1999–2002 and the global financial and economic crisis in 2008. From that point on, Lublin started to record successes. Poland’s accession to the European Union, the creation of the Lublin Subzone of the Special Economic Zone, and at the same time the conscious and skillful economic policy led to the unprecedented dynamics of the economic development of the city and the increasingly rapid development of highly developed manufacturing sector in terms of technology.
- ItemWydajność fiskalna i wykorzystanie władztwa podatkowego przez gminy w podatku rolnym(Wydawnictwo KUL, 2019) Śmiechowicz, JoannaCelem ogólnym opracowania jest zbadanie ewolucji roli podatku rolnego w tworzeniu dochodów gmin i prowadzonej przez nie polityki podatkowej, a także określenie jej konsekwencji budżetowych. Za cel szczegółowy przyjęto analizę zróżnicowania wydajności fiskalnej i wykorzystania władztwa podatkowego przez różne typy gmin w województwie lubelskim. W badaniach obejmujących lata 2003–2018 oparto się na danych zbiorczych, udostępnianych w bazie Głównego Urzędu Statystycznego, oraz na danych zawartych w sprawozdaniach Rb-27S pobranych ze strony internetowej Regionalnej Izby Obrachunkowej w Lublinie. Przygotowanie artykułu wymagało zastosowania metody analizy porównawczej, prostej analizy statystycznej danych oraz metody dedukcyjnej. Główny wniosek płynący z przeprowadzonych badań brzmi, że podatek rolny jest coraz mniej wydajnym fiskalnie źródłem dochodów gmin, a jego rola w tworzeniu ich budżetów jest bardzo mocno zróżnicowana nie tylko między gminami miejskimi a wiejskimi i miejsko-wiejskimi, ale również w ramach jednego rodzaju gmin. The general objective of the study is to examine the evolution of the role of agricultural tax in creating municipalities’ income and their tax policy, as well as determining its budgetary consequences. The analysis of the diversification of fiscal efficiency and the use of tax authority by various types of communes in the Lubelskie Voivodeship has been adopted as a specific objective. The research covering the years 2003–2018 was based on aggregate data available in the database of the Central Statistical Office and data contained in Rb-27S reports downloaded from the website of the Regional Accounting Chamber in Lublin. Preparation of the article required the use of comparative analysis method, simple statistical data analysis and deductive method. The main conclusion of the study is that the agricultural tax is a less and less efficient source of revenue for municipalities, and its role in creating their budgets is very diverse not only between urban and rural and urban-rural municipalities but also within one type of municipalities.
- ItemZnaczenie zasady ostrożności we współczesnej rachunkowości(Wydawnictwo KUL, 2019) Mizak, AnnaW artykule przedstawiono znaczenie zasady ostrożności w rachunkowości. W tym celu omówiono jej istotę i uregulowanie w prawodawstwie krajowym oraz międzynarodowym. Kolejno przedstawione zostały argumenty za i przeciw stosowaniu zasady ostrożności. W końcowej części podjęto rozważania nad współczesnym znaczeniem tej reguły w obliczu stosowania wartości godziwej i wejścia w życie MSSF 15. Przegląd oraz analiza opisowa i porównawcza literatury przedmiotu oraz aktów prawnych pozwalają stwierdzić, że pojmowanie tej zasady w ostatnim czasie uległo zmianie. Związane jest to z rosnącym znaczeniem wartości godziwej jako parametru wyceny, dopuszczeniem przeszacowań oraz zmianami w Założeniach Koncepcyjnych MSSF. Obecnie odchodzi się od klasycznego ujęcia zasady ostrożności na rzecz podejścia ostrożnościowego, w którym zasada ostrożności interpretowana jest jako zachowanie rozwagi przy dokonywaniu szacunków. The article presents the significance of the prudence principle in accounting. The purpose of this article is to present the principle and regulation in national and international legislation, arguments for and against the prudence principle. The final part discusses the contemporary significance of the prudence principle in the face of applying fair value and the entry into force of IFRS 15. Review, descriptive and comparative analysis of the literature on the subject and legal acts, allows to state that the understanding of this principle has changed recently. This is due to the growing importance of fair value as a measurement parameter, the admission of revaluations and changes in IFRS Conceptual Framework. Currently, the classic approach to the prudence principle is being moved in favour of the precautionary approach, in which the prudence principle is interpreted as being prudent when making estimates.
- ItemOddziaływanie handlu międzynarodowego na środowisko w krajach rozwijających się(Wydawnictwo KUL, 2019) Gavryshkiv, Antonina ViktoriaCelem artykułu jest odpowiedź na pytanie badawcze, czy zwiększenie eksportu z krajów rozwijających się wiąże się z poprawą jakości ich środowiska. W artykule zastosowano metody krytycznej analizy literatury oraz analizy danych statystycznych. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że jakość środowiska w krajach rozwijających się, uzyskujących wysokie dochody z handlu zagranicznego, może się poprawić w wyniku zastosowania eko-innowacyjnych technologii. Ponadto handel może wpływać pozytywnie na środowisko, ponieważ zwiększenie eksportu maksymalizuje dochód, co z kolei powiększa dochód per capita, a następnie – zgodnie z koncepcją środowiskowej krzywej Kuznetsa – zmniejsza w długim okresie degradację środowiska. The main research question is whether increasing exports from developing countries during the globalization of the economy is associated with improving the quality of their environment. The article uses methods of critical literature review and statistical data analysis. The results of the conducted research indicate that the quality of the environment in developing countries receiving high revenues from foreign trade may improve as a result of using eco-innovative technologies. In addition, trade can have a positive impact on the environment, because increasing exports increases income, which in turn increases per capita income, and then, in line with the concept of the Kuznets environmental curve, reduces environmental degradation in the long run.